1. Cho lá vào, nhiều lá một tí thì để được lâu hơn, tới cho nếp lựơt đầu, nhân đậu bẻ làm đôi, thịt, nhân đậu còn lại, lượt nếp thứ 2, xong gói bánh lại, đừng để lòi nếp ra ngoài dễ thiu, dùng dây nilong cột rất chắc và dễ.

2. Xếp bánh vào nồi, đổ nước đầy nồi. Đun sôi. Từ khi nước sôi đến khi tắt bếp là 2 giờ.

3. 12 tiếng sau, đảo bánh, đổ thêm nước lạnh vào đầy nồi, nấu lần 2 cũng như lần 1. Từ khi sôi đến khi dụi lửa là 2 giờ.

4. Vớt bánh ra, để ráo, ép bánh cho bánh dền, dẻo.

Các bạn có thể tính giờ cho hợp lý để khỏi phải thức khuya. Chẳng hạn dụi lửa lần 1 là 6 giờ chiều thì 6 giờ sáng hôm sau nấu lần 2.

Bánh không hề bị lại gạo, rất dẻo và thơm. Không tốn công chụm lửa liên tục và tiết kiệm nhiều nhiên liệu. Tôi đã ứng dụng kiều này 12 năm nay và rất thành công.

Chúc các bạn có nồi bánh ngon.

Dinh Kim Oanh

TTCT – Life in the year 2070 (Cuộc sống năm 2070) là một trong những bài viết chưa được công bố của cựu tổng thống Ấn Độ – tiến sĩ A. P. J. Abdul Kalam. Nó là một cuộc đối thoại nhân bản giữa các thế hệ về giá trị của môi trường tự nhiên đối với sự tồn vong của loài người.

Tuổi trẻ cuối tuần

“Hiện chúng tôi đang sống vào năm 2070. Tôi vừa mừng sinh nhật lần thứ 50, thế mà trông như ông cụ 85 tuổi. Tôi bị đau thận rất nặng vì uống quá ít nước. Tôi nghĩ mình sẽ không còn sống được bao lâu nữa. Hiện giờ tôi đã là người lớn tuổi nhất ở đây.

Tôi vẫn còn nhớ về khoảng thời gian khi mới lên 5 tuổi, mọi thứ đều rất khác với hiện nay. Lúc ấy có nhiều cây trong công viên, nhiều căn nhà trong những khu vườn tuyệt đẹp, và tôi có thể tắm thật lâu dưới vòi sen cả giờ đồng hồ. Vậy mà giờ đây, chúng tôi chỉ có thể vệ sinh thân thể bằng những chiếc khăn ẩm thấm dầu khoáng dùng một lần rồi bỏ.

Trước đây phụ nữ thường tự hào về mái tóc mềm mại và suôn thẳng của mình. Thế mà bây giờ, mọi cô gái đều phải cạo trọc đầu để giữ vệ sinh khi không còn nước gội rửa. Trước đây cha tôi từng xịt rửa xe hơi bằng những luồng nước ào ạt tuôn ra từ chiếc ống dẫn, nay thì lũ con của tôi khó mà tin nổi rằng có một thời người ta đã dùng nước vào những việc kinh khủng như thế.

Thời ấy, tôi còn nhớ nhiều nơi đã treo tấm bảng cảnh cáo: “Đừng lãng phí nước”. Nhưng chẳng ai để ý cả. Mọi người cứ nghĩ rằng nước không bao giờ cạn.

Khu vực xung quanh nơi chúng tôi ở đã biến thành sa mạc nóng bỏng bát ngát. Các bệnh viêm nhiễm đường tiêu hóa, ung thư da và chứng rối loạn đường tiểu đang trở thành nguyên nhân chính gây chết người.

Nhiều khu công nghiệp bị tê liệt và tỉ lệ mất việc tăng cao chưa từng có. Trong khi đó, các nhà máy lọc nước muối lại trở thành nơi làm việc chính của mọi người. Thay vì trả lương bằng tiền, họ đã dùng nước để thay thế. Điều đáng sợ nhất là có rất nhiều trường hợp bị giết để cướp nước uống nơi các con đường vắng vẻ ở ngoại ô thành phố. Tất cả thức ăn mà chúng tôi dùng hằng ngày đều được tổng hợp bằng hóa chất.

Trước đây các bác sĩ thường khuyên người lớn nên uống tám ly nước mỗi ngày. Giờ tôi chỉ được phép uống nửa ly thôi.

Vì không thể giặt quần áo được chúng tôi đã vứt chúng sau vài lần mặc, và như thế làm tăng nhanh chóng số lượng rác thải ra môi trường bên ngoài. Chúng tôi phải sử dụng lại loại hố xí tự hoại như người ta đã dùng thời Trung cổ, chỉ đơn giản vì hệ thống xử lý chất thải không thể hoạt động được do thiếu nước.

Mọi người trông như những bóng ma: thân thể họ lờ đờ vì yếu đuối, nứt nẻ vì thiếu nước trầm trọng và bị lở loét vì ung thư da do bầu khí quyển không còn khả năng ngăn chặn tia tử ngoại khi tầng ozone bị phá hủy.

Vì lớp da bị khô nứt, con gái tôi mới 20 tuổi đã trông giống như một bà già 40 tuổi. Các nhà khoa học đã tìm mọi cách để nghiên cứu và khám phá nhưng vẫn chưa đạt được bất cứ kết quả khả quan nào. Chúng tôi không thể chế tạo ra nước. Hiện tượng cây cỏ chết khô làm giảm lượng oxy trong không khí, khiến chỉ số thông minh của các thế hệ loài người sinh ra kế tiếp bị suy sụp nhanh chóng. Cấu trúc tinh trùng của nhiều người đàn ông bị biến thể… gây nhiều hiện tượng khiếm khuyết, đột biến và dị tật ở trẻ sơ sinh.

Các chính phủ thậm chí còn đánh thuế trên mỗi hơi thở của công dân mình: người lớn chúng tôi chỉ được phép thở 137m3 không khí/ngày (nghĩa là gần bằng 31.102 gallon không khí). Những người nào không thể đóng thuế sẽ bị trục xuất ra khỏi khu vực “thoáng khí”, nơi có không khí dễ thở được cung cấp nhờ những lá phổi máy nhân tạo khổng lồ chạy bằng năng lượng mặt trời. Tuy vậy, lượng không khí ở những “khu vực thoáng khí” cũng chẳng trong lành gì, nhưng ít nhất là chúng tôi vẫn còn có thể hít vào thở ra được. Giờ đây, tuổi thọ bình quân của con người là 35 tuổi.

Một số quốc gia còn bảo tồn và lưu giữ được một ít các hòn đảo có cây xanh và suối nước ở trên đó. Và họ bảo vệ khu vực này rất chặt chẽ với lực lượng quân đội trang bị hùng hậu. Nước trở thành một thứ hàng xa xỉ khó kiếm được, quí hơn cả kho báu và nhiều khi có giá cao hơn cả vàng hoặc kim cương.

Dĩ nhiên với một tình trạng như thế, hầu hết cây cối đều chết khô vì thiếu mưa. Và cứ mỗi lần trời mưa thì nước mưa có chứa hàm lượng axit rất cao gây gỉ sét và tàn phá nhà cửa của chúng tôi. Chúng tôi không còn phân biệt được mùa hè với mùa đông. Những dấu hiệu biến đổi khí hậu do hiệu ứng nhà kính và các hoạt động làm ô nhiễm môi trường của con người mà trong thế kỷ 20 chúng tôi đã từng phớt lờ, giờ đây ngày càng nghiêm trọng. Chúng tôi đã được cảnh báo về việc phải bảo vệ môi trường, thế mà chẳng ai chịu khó lắng nghe.

Khi con gái tôi nằng nặc đòi bố kể chuyện về thời còn bé thơ của bố nó, tôi đã mô tả cho cháu nghe về vẻ đẹp của những khu rừng. Tôi mơ màng kể về những cơn mưa đầu mùa ướt đẫm, về những bông hoa nở rộ, về cảm giác dễ chịu khi được tắm mát, về những con cá quẫy nước dưới dòng sông, về những vùng hồ bát ngát xanh trong, và về cái thời mà tôi có thể uống bao nhiêu nước tùy thích. Tôi kể cháu nghe con người lúc ấy thật khỏe mạnh biết bao.

Con bé chợt gọi làm tôi tỉnh giấc mơ: “Bố ơi! Sao chúng ta không còn nước nữa?”.

Tôi chợt cảm thấy cổ họng khô khốc… Tôi chẳng còn gì để biện minh cho mặc cảm tội lỗi của mình vì tôi thuộc về một thế hệ đã hoàn thành công việc hủy hoại môi trường của chúng tôi, chỉ vì xem thường các cảnh báo ấy… Rất nhiều người đã có thái độ như thế!

Tôi thuộc về thế hệ loài người cuối cùng đã có thể cứu vớt hành tinh này, nhưng đã chọn cách thờ ơ và không hành động. Giờ đây, con cái chúng tôi phải trả giá quá đắt. Thành thật mà nói, tôi nhận ra rằng không bao lâu nữa Trái đất sẽ không còn là nơi thích hợp cho bất cứ sự sống nào nữa. Đó là vì những tác động hủy hoại môi trường của con người đã vượt quá mức không thể cứu vãn được nữa.

Ôi, tôi ước gì có thể quay trở lại quá khứ và giúp nhân loại hiểu được điều này… khi mà người ta vẫn còn kịp làm một điều gì đó để cứu lấy hành tinh này!

Hãy gửi lá thư này cho tất cả mọi người bạn gặp, và hãy bắt tay vào việc cảnh báo, dù là nhỏ bé, về một ý thức toàn cầu bảo vệ nguồn nước sạch. Đây không phải là một trò đùa mà đó đã là định mệnh của chúng ta. Hãy làm vì con cái bạn dù bây giờ bạn chưa có con, thì sau này bạn sẽ có… Đừng để lại di sản là một hỏa ngục… Hãy để lại sự sống cho các cháu!”.

Bây giờ phần lớn các con sông, đầm lầy, suối nước, cũng như nguồn nước ngầm đều bị ô nhiễm không thể hồi phục. Số còn lại khô cạn hoàn toàn.

—Nguyễn Đạt Ân trích dịch

Ý tưởng của bài viết rất đơn giản và thú vị: Việt Nam nên áp dụng DST hoặc chuyển sang sử dụng múi giờ UTF+8 để tiết kiệm thêm nhiều năng lượng.

Nguồn bài viết: Việt Nam và cơ hội có thêm hàng trăm “giờ Trái Đất” — Tác giả: Đàm Quang Minh, đăng trên Minh Biện.

Sự kiện giờ Trái Đất diễn ra vào 20h30 ngày 28 tháng 3 năm 2009 đã gây được sự chú ý to lớn trong công chúng. Sự kiện này nhằm ủng hộ cho tiết kiệm năng lượng chiếu sáng giúp giảm thiểu ảnh hưởng ấm lên toàn cầu. Tuy nhiên chúng ta lại không biết rằng, có thể chỉ bằng một quyết định đơn giản hơn, Việt Nam có thể có thêm hàng trăm giờ Trái Đất của tất cả người dân.

Khái niệm về DST?

Khái niệm DST (Daylight saving time) có nghĩa là Tiết kiệm ánh sáng ban ngày được một nhà khoa học người New Zealand tên là George Vernon Hudson đưa ra lần đầu tiên vào năm 1895 và hiện nay đang được rất nhiều quốc gia sử dụng (i). Thậm chí sớm hơn, Benjamin Franklin đã đề cập tới điều này vào năm 1784 (ii). Điều này dựa trên sự thay đổi thời gian mặt trời mọc và lặn trong mùa hè và mùa đông. Ca dao Việt Nam cũng có câu “Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối”. Chính sự chênh lệch thời gian này khiến vào những ngày mùa hè có mặt trời mọc sớm hơn. Sự khác biệt này càng ở vĩ độ cao càng rõ nét khiến cho một số quốc gia gần vùng cực có thể có đêm trắng hay hiện tượng mặt trời không lặn trong một số ngày trong năm.

Các quốc gia sử dụng DST có màu xanh, các quốc gia đã từng sử dụng DST có màu cam và các quốc gia chưa từng sử dụng có màu đỏ.

Việc chuyển từ giờ mùa hè sang giờ mùa đông hay còn gọi là áp dụng DST nhằm sử dụng giờ mùa hè muộn hơn, tận dụng thời gian chiếu sáng của mặt trời cho các hoạt động của con người. Nước Mỹ trong năm 2007 nhằm tiết kiệm hơn nữa năng lượng đã gia tăng thêm 3 tuần cho chính sách này. Chính sách này được cho là có lợi về nhiều mặt từ kinh tế do tiết kiệm năng lượng, an ninh do thời gian chiếu sáng vào buổi tối tăng, và nhiều lĩnh vực khác. Thực tế là rất khó thống kê được tất cả ảnh hưởng kinh tế của việc sử dụng DST nhưng ước tính tiết kiệm được khoảng 0,5% sản lượng điện quốc gia, trong đó có những ngành như du lịch có thể tiết kiệm được đến 3% chi phí (iii).

Thực tế của Việt Nam

Trong bài này tôi lựa chọn một số thành phố trong khu vực Đông Nam Á, thành phố có vĩ độ gần Việt Nam để so sánh. Theo kết quả của số liệu này thì các thành phố của Việt Nam có thời gian mặt trời mọc thuộc loại sớm nhất.

Thời gian mặt trời mọc trung bình của Việt Nam so sánh với các thành phố trên thế giới

Theo đó, thời gian mặt trời mọc trung bình tại Việt Nam là vào lúc 5:44 sáng trong đó Hà Nội là 5:47; TP Hồ Chí Minh 5:43; Nha Trang 5:32 và Điện Biên muộn nhất là 6:00. Nếu xét các thủ đô trong khu vực chỉ có Manila của Philippin là mặt trời mọc sớm hơn Việt Nam vào lúc 5:45 còn lại là Singapore lúc 6:59; Bangkok lúc 6:07; Hongkong lúc 6:14; Paris lúc 7:07; Florida lúc 6:50.

Thực tế là người dân Việt Nam đang trong xu thế đô thị hóa và càng ngày càng thức dạy muộn hơn. Giờ làm việc nhiều nơi hiện nay là 8h sáng, các cửa hàng thường mở cửa muộn lúc 9h hoặc muộn hơn. Thay vào đó thời gian đi làm về muộn hơn và nhiều hoạt động được diễn ra vào buổi tối.
Nếu xét thời gian mặt trời lặn thì Việt Nam là nơi mặt trời lặn thuộc diện sớm nhất. Chúng ta nhiều lúc chứng kiến vào mùa đông, khi giờ tan tầm thì mặt trời đã bắt đầu lặn và mọi phương tiện giao thông phải sử dụng đèn pha. Điều đó cũng gây tốn kém nhiên liệu cho các phương tiện giao thông.

Thời gian mặt trời lặn trung bình của Việt Nam so sánh với các thành phố trên thế giới

Nếu xét thời gian mặt trời lặn trung bình ở Việt Nam là 18:01 thì tại Bangkok là 18:25; tại Singapore là 19:10; tại Florida là 19:02 và tại Paris là 19:29. Trong đó tại các quốc gia sử dụng DST như Mỹ là Pháp thì thời gian chênh lệch ra rất rõ nét. Người dân nước này có hơn Việt Nam từ 1 giờ đến 1,5 giờ ánh sáng vào buổi tối. Singapore tuy không dùng DST do ở vĩ độ thấp hơn nhiều nhưng lùi một múi giờ và họ cũng được hưởng nhiều giờ sáng ban ngày hơn.

Việt Nam nên làm gì?

Việc sử dụng DST ở Việt Nam có thể là không quá cần thiết do về cơ bản Việt Nam ở vĩ độ khá thấp, chỉ có một số quốc gia Trung Mỹ cùng vĩ độ Việt Nam sử dựng chế độ này. Tuy nhiên, Việt Nam có thể sử dụng một múi giờ hợp lý hơn để tiết kiệm năng lượng. Thực tế là nếu thời gian mặt trời mọc vào khoảng 6:45 sáng thì mức độ ảnh hưởng cuộc sống vào một ngày mới là không quá lớn trong khi đó tất cả mọi người đều thêm được 1 giờ ánh sáng vào buổi chiều (chưa thể ai đi ngủ vào 7h tối). Giờ tan tầm cũng sẽ vẫn có đủ ánh sáng quanh năm và dòng người trong đô thị sẽ cảm thấy dễ chịu hơn khi không có cảm giác phải về nhà khi buổi tối. Nhiều gia đình vẫn có thể sử dụng ánh sáng ban ngày trong lúc đi chợ và chuẩn bị bữa cơm chiều. Tất cả người dân Việt Nam mỗi năm sẽ có thêm 365 giờ Trái Đất. Nếu được thực hiện thì chỉ theo ước tính đơn giản, Việt Nam cũng sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng từ việc tiết kiệm năng lượng.

——
(i) George Gibbs (2007-06-22). “Hudson, George Vernon 1867–1946″. Dictionary of New Zealand Biography.
(ii) http://www.timeanddate.com/time/aboutdst.html
(iii) Myriam B.C. Aries; Guy R. Newsham (2008). “Effect of daylight saving time on lighting energy use: a literature review” (PDF). Energy Policy 36 (6): 1858–1866.

Tất cả ý tưởng của Giờ Trái Đất
Chỉ đơn giản là một lần tắt công tắt điện.

Từ một chiến dịch kêu gọi người dân Sydney tắt điện, Giờ Trái Đất nay đã trở thành một trong những sự kiện môi trường tiên phong lớn nhất toàn cầu. Năm 2009 này, vào đúng 8g30 tối 28 tháng Ba, người dân khắp thế giới sẽ tắt điện trong một giờ — tạo nên sự kiện Giờ Trái Đất 2009. Chúng tôi đang cố gắng kêu gọi một tỉ người, hơn 1000 thành phố, cùng tham gia trong một nỗ lực chung để khẳng định rằng chúng ta có thể cùng nhau hành động chống lại Nóng lên toàn cầu.

Giờ Trái Đất khởi màn lần đầu tiên năm 2007 ở Sydney, Úc với 2,2 triệu gia đình và công sở tham gia tắt đèn trong một giờ. Chỉ một năm sau, sự kiện này đã trở thành một phong trào môi trường toàn cầu với hơn 50 triệu người ở khắp 35 nước tham gia. Những địa danh khắp nơi như Cầu Cổng Vàng ở San Francisco, Đấu Trường La Mã ở Rome và Bảng Điện Tử Coca Cola ở Quảng Trường Thời Đại đều chìm trong bóng tối, như những biểu tượng cho niềm hy vọng giải quyết một vấn nạn cấp bách.

Giờ Trái Đất 2009 là một tiếng gọi toàn cầu đến mỗi cá nhân, mọi danh nghiệp và từng cộng đồng. Một tiếng gọi hãy đứng lên, hãy nhận trách nhiệm và cùng xây dựng một tương lai bền vững. Các kiến trúc và địa danh biểu trưng trên toàn thế giới từ Châu Âu đến Châu Mỹ sẽ cùng nhau chìm trong bóng tối. Mọi người khắp thế giới sẽ tắt điện và cùng chung tay tạo nên một diễn đàn cuộc sống về tương lai hành tinh quý giá của chúng ta.

Sẽ có trên 64 quốc gia và vùng lãnh thổ tham dự Giờ Trái Đất 2009. Con số này vẫn đang lớn lên từng ngày vì mọi người ngày càng ý thức được những việc làm đơn giản vẫn có thể tạo nên những ảnh hưởng to lớn như thế nào.

Giờ Trái Đất là một thông điệp của niềm tin và là thông điệp của hành động. Mỗi chúng ta đều có thể tạo nên sự khác biệt.

Hãy cùng tham gia Giờ Trái Đất 2009, tắt điện của bạn vào lúc 8g30 thứ Bảy ngày 28 tháng Ba và đăng ký tại đây để được tính đến.

Nguồn: Earth Hourth — About

TWhat its all about
CIt’s as simple as a flick of the switch.

What began as a campaign to get Sydneysiders to turn their lights off, has grown to become one of the world’s biggest climate change initiatives. In 2009, at 8.30pm on March 28, people around the world will turn their lights off for one hour – Earth Hour. We’re aiming to reach one billion people, more than 1000 cities, all joining together in a global effort to show that its possible to take action on global warming.

Earth Hour started in 2007 in Sydney, Australia with 2.2 million homes and businesses turning their lights off for one hour. Only a year later and this event had become a global sustainability movement with up to 50 million people across 35 countries participating. Global landmarks such as the Golden Gate Bridge in San Francisco, Rome’s Colosseum and the Coca Cola billboard in Times Square, all stood in darkness, as symbols of hope for a cause that grows more urgent by the hour.

Earth Hour 2009 is a global call to action to every individual, every business and every community. A call to stand up, to take responsibility and to get involved in working towards a sustainable future. Iconic buildings and landmarks from Europe to The Americas will stand in darkness. People across the world will turn off their lights and join together in creating the vital conversation about the future of our precious planet.

Over 64 countries and territories are participating in Earth Hour 2009. This number grows every day as people realise how such a simple act, can have such a profound result in affecting change.

Earth Hour is a message of hope and a message of action. Everyone can make a difference.

Join us for Earth Hour 2009, turn off your lights at 8.30pm Saturday 28 March and sign-up here to be counted.

Giờ Trái đất là chiến dịch toàn cầu do WWF tổ chức nhằm nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu. Mọi cá nhân và tổ chức tại Việt Nam đều có thể tham gia bằng nhiều hình thức đơn giản như tắt đèn và thiết bị điện không cần thiết hoặc tài trợ cho chiến dịch để chung tay chống biến đổi khí hậu.

Giờ Trái đất là chiến dịch toàn cầu của WWF.

Hiện đã có khoảng 500 thành phố trên khắp thế giới cam kết tham gia chiến dịch Giờ Trái đất tại hơn 70 quốc gia. Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) hy vọng năm 2009 sẽ thu hút được khoảng 1 tỷ cá nhân trên toàn cầu tham gia chiến dịch quy mô lớn này.

Đối với các cá nhân, chỉ cần tắt đèn và các thiết bị điện không cần thiết trong vòng một tiếng từ 8h30’ đến 9h30’ ngày 28/3 tới là bạn đã trở thành một phần của chiến dịch Giờ Trái đất và chứng kiến sự khác biệt trong cuộc chiến chống lại hiện tượng biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó bạn cũng có thể tham gia làm tình nguyện viên khi WWF đang đẩy mạnh công tác chuẩn bị cho chiến dịch và cần sự tham gia nhiệt tình của nhiều tình nguyện viên.

Ngoài ra mọi người còn có thể đóng góp ý tưởng sáng tạo và khả thi, để biến đêm thực hiện chiến dịch Giờ Trái đất 28/3 trở thành một sự kiện môi trường thú vị và sôi động nhất từ trước đến nay tại Việt Nam. Để biến điều này thành hiện thực trước hết hãy gửi cho bạn bè mình các thông tin về chiến dịch toàn cầu này.

Các tổ chức và doanh nghiệp cũng có nhiều hình thức để có thể tham gia chiến dịch Giờ Trái đất, như tắt đèn tại văn phòng trong thời gian diễn ra sự kiện, tắt các biển quảng cáo, kêu gọi đối tác tham gia chiến dịch qua các kênh thông tin khác nhau như Email, tin nhắn, YM hay facebook.

Thông điệp của chiến dịch Giờ Trái đất tại Việt Nam: “Tắt đèn, bật tương lai”.

Cá nhân đăng ký tham gia và trở thành tình nguyện viên của Giờ Trái đất tại:
http://www.earthhour.org/news/vi%3Avi
Tổ chức và doanh nghiệp tài trợ cho chiến dịch bằng tiền mặt, hiện vật hoặc dịch vụ, xin liên hệ:
Ms. Hồ Thanh Lan
ĐT: +84 4 3 7193111 máy lẻ 128;
DĐ: 0982759683
Địa chỉ: 39 Xuân Diệu, Tây Hồ, Hà Nội
Email: lan.hothanh@wwfgreatermekong.org

Gần đây kỷ nguyên máy tính bùng nổ, nhà nhà xài desktop, người người xài laptop/notebook. Sử dụng máy tính sao cho tiết kiệm và, quan trọng hơn là, hiệu quả có lẽ là vấn đề nhiều bạn quan tâm. Với một ít hiểu biết liên quan, Nhiệt Huyết viết bài này với mong muốn cung cấp cho các bạn ý niệm chung về cách thức một chiếc máy tính tiêu xài năng lượng — qua đó rút ra một số giải pháp nhằm tiết kiệm năng lượng cũng như làm cho máy tính hoạt động nhanh gọn hiệu quả hơn. Bài 1 này chỉ đề cập tới background đó, nếu bạn không muốn đọc dài dòng thì có thể nhảy ngay đến bài 2 để coi các giải pháp cụ thể.

Ảnh tự do của aranath.

1. Máy tính có tiêu tốn nhiều điện không?

Thực sự là không nhiều lắm — nếu so với các thiết bị gia dụng khác như điều hòa, đèn, hay thậm chí bàn ủi. Một máy tính để bàn trung bình có công suất cỡ 65 đến 250 watts. (Để biết chi tiết bạn xem trên nhãn mác của máy hoặc hỏi nhà sản xuất. Nếu vẫn không biết bạn có thể tự đo.) Đối với đa số chúng ta, máy tính không phải là nguồn ngốn điện chính trong nhà. Miễn là bạn tắt máy/cho máy ngủ lúc không sử dụng thì gần như máy chẳng ngốn bao nhiêu điện. Nhưng tất nhiên, không phải là không đáng để tiết kiệm — quan trọng nhất là bạn nên đảm bảo rằng máy (tự động) ngủ khi bạn không dùng tới nó. (Bởi vì thật ngớ ngẩn nếu lãng phí năng lượng khi không cần tới nó.)

2. Chính xác thì tốn bao nhiêu tiền?

Nếu bạn muốn định hình xem máy tính của mình tiêu tốn như thế nào, có thể quy công suất sử dụng của máy sang tiền điện theo công thức:

Công suất máy tính (watts) × số giờ sử dụng ÷ 1000 × tiền điện trên một kilowatt-giờ = tiền điện

Cần nhớ rằng một bộ nguồn thực tế chỉ sử dụng hết tầm 1/3 định mức khi tải. Ví dụ như bạn đang xài một máy tính hàng khủng, công suất ghi trên nguồn 600 watts thì công suất thực khoảng 200 watts, màn hình CRT cổ lỗ 80 watts cộng thêm linh tinh 50 watts nữa; tổng công suất thực tế là vào khoảng 330 watts. Nhưng số tiền điện tiêu thụ thật sự nằm ở chỗ bạn sử dụng như thế nào.

Ảnh tự do của functoruser.

Nếu bạn xài máy trên để chơi game, bật 24/7 cả năm thì: nhân lên, 330 watts × 24 giờ/ngày × 365 ngày/năm ÷ 1000 × 1000 đồng/kwh = 2,900,000 đồng/năm.

Tuy nhiên nếu bạn chỉ dùng máy để lướt web, viết blog — và bạn đủ thông minh để tắt máy khi không xài: cho là bạn xài 2 giờ mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần thì: 200 watts × 10 giờ/tuần × 52 tuần/năm ÷ 1000 × 1000 đồng/kwh = 100,000 đồng/năm.

Như vậy khoảng tiền thực tế bạn xài nằm giữa khoảng 100,000 và 2,900,000 đồng đó. Lệch về bên nào nhiều hơn là do cách dùng của bạn.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu thụ điện

Tất nhiên là cách dùng là quan trọng nhất, nhưng về mặt kỹ thuật thì:

Cụ thể:

• Máy xách tay chỉ tiêu tốn tầm 15–45 watts, ít hơn nhiều so với máy bàn 60–300 watts. Máy ở chế độ chờ/ngủ chỉ tốn từ 0–6 watts.
• CPU càng nhanh khi chạy càng tốn điện nhưng khi nhàn rỗi thì công nghệ mới lại tiết kiệm điện hơn. Chúng ta không bàn sâu hơn về vấn đề kỹ thuật này.
  
  Ảnh tự do của Michael Cornelius.

• Mac được cho là tiết kiệm hơn PC, có lẽ là do phần cứng tối ưu hơn.¹ Tuy nhiên chẳng ai dùng Mac ở Việt Nam, miễn bàn luôn.
• Màn hình CRT dùng hết khoảng 80 watts, trong khi LCD chỉ tốn 35 watts.
• Tải nặng tât nhiên là tốn điện nhiều hơn tải nhẹ. Tải nặng tức là bạn cho máy tính làm việc hết công suất: mở nhiều ứng dụng cùng lúc, xử lý phim ảnh, chơi game. Thậm chí cho màn hình hiển thị nhiều màu trắng quá cũng là tải nặng. (Màn hình đen ít tốn điện hơn.)
• Online tốn tiền hơn vì nhiều phần cứng phải làm việc hơn.
• Chuẩn Energy Star sẽ được đề cập trong một bài viết khác.

Tuy nhiên cần nhấn mạnh lại với bạn là, đảm bảo máy tính của bạn ở chế độ chờ/ngủ mỗi khi không dùng quan trọng hơn tất thảy bạn đang dùng loại máy tính loại nào.

Tham khảo:
▪ Bluejay, Michael. “How much electricity do computers use?”

Tiếp theo kỳ trước: Ngược chiều thế giới [1]: Tiêu dùng nhiên liệu Việt Nam đi ngược chiều thế giới

Nhiệt Huyết: Còn nhớ lần trước chúng ta đã điểm qua xu hướng ngược chiều thế giới thứ nhất của Việt Nam: tiêu xài năng lượng xa xỉ, chạy đua xe cộ to công suất lớn, gây ô nhiễm cao hơn không phải trả giá mà còn được trợ giá nhiều hơn v.v. Lần này chúng ta tiếp tục loạt bài thú vị này của tác giả Bùi Văn. Bài này đi vào xu hướng cung cấp năng lượng ngược chiều thế giới của ta, mà chủ yếu liên quan đến việc sản xuất thủy điện tràn lan, thời vụ.

▪

Nguồn: Vietnamnet

Miền Bắc đang xôn xao trận lũ đầu mùa, đến nay đã làm hơn 200 trăm người chết, bị thương và mất tích. Nhưng với ngành điện, đây là một dấu hiệu cho thấy lại sắp qua đi một mùa thiếu điện và cắt điện tràn lan. Chỉ trước đây một tuần, đài phát thanh vẫn đưa tin các hồ thủy điện đang ở mực nước chết.
Đặc điểm của nguồn nước cho thủy điện là mang tính thời vụ. Vào mùa mưa, các đập phải xả đáy do thừa nước. Vào mùa khô, người dân và doanh nghiệp lại giật mình thon thót khi nghe thông báo đập nước này hay hồ kia xuống đến mực nước chết. Mặc dù những thông báo này chẳng đáng giật mình, vì chuyện này năm nào cũng xảy ra. Còn ngành điện thì đến hẹn lại lên, xin người dân thông cảm cho lý do khách quan!

Nhà máy thủy điện Hòa Bình (ảnh: Báo ảnh Việt Nam)

So sánh cơ cấu nguồn điện
Từ việc hàng năm cứ đến mùa khô lại thiếu điện nghiêm trọng, liệu có nên nhìn lại: công cuộc hiện đại hóa của Việt Nam có phải là “con tin” của thời tiết?

Tính đến cuối năm 2006, thủy điện chiếm 43% công suất ngành điện toàn Việt Nam. Có những thời điểm thủy điện đã chiếm đến 70% sản lượng điện quốc gia (theo báo cáo trong một hội thảo năm 2007). Trong khi đó, trên thế giới thì thủy điện chỉ chiếm 16-19% tổng lượng điện phát ra.

Ở Thái Lan, năm 2008 thủy điện chiếm 6% tổng sản lượng điện, con số này đã giảm so với 6,6% vào năm 2003.

Ở Mỹ, thủy điện chiếm 9% tổng sản lượng điện cả nước.

Ngay cả ở Trung Quốc, nơi có những đập thủy điện thuộc hàng lớn nhất thế giới, thì vào năm 2008 thủy điện chỉ chiếm 15% tổng sản lượng điện cả nước.

Bài viết này tuyệt đối không phản đối việc phát triển thủy điện. Tuy nhiên, rất cần đặt câu hỏi tại sao các nguồn điện khác ở Việt Nam lại không phát triển kịp, để đến nay các nguồn này chiếm chiếm tỉ lệ quá thấp so với thế giới?

Đối chiếu với tiềm năm, các chuyên gia năng lượng ước tính đến năm 2015 Việt Nam sẽ cơ bản khai thác hết tài nguyên thủy điện. Trong khi đó, một nghiên cứu của Liên hợp quốc năm 2005 cho thấy thế giới mới khai thác 15% tiềm năng của thủy điện.

Tuy thủy điện có cho phí vận hành thấp, nhưng chi phí đầu tư để xây dựng thủy điện lại cao hơn nhiều so với loại hình sản xuất điện khác. Việt Nam là một nước nghèo, nhưng về tỉ lệ thủy điện của chúng ta lại vượt trên thế giới, vượt trên cả những nước giàu hơn chúng ta. Có phải Việt Nam dư thừa vốn?

Việt Nam thiếu hay thừa vốn?

Câu chuyện về dư thừa vốn (hay lãng phí) không chỉ thấy ở một ngành. Một ví dụ là khoản đầu tư gần nửa tỉ USD cho cầu Thanh Trì ở Hà Nội, cầu đã hoàn thành từ tháng 11/2006, nhưng đã gần 2 năm vẫn chưa chính thức đưa vào khai thác. Theo một ước tính, mỗi ngày chậm đưa vào khai thác làm thiệt hại khoảng 5 tỉ đồng. Cầu Thủ Thiêm tại TP. HCM đã thông xe từ ngày 9/1/2008 với công bố: hoàn thành trước kế hoạch… 1 ngày! Nhưng từ đó đến nay, cây cầu 6 làn xe này vẫn chủ yếu để đi bộ ngắm cảnh. Đường dẫn ở cả hai đầu vẫn là những mớ ngổn ngang, và thậm chí im lìm bất động. Phần xây dựng cầu đòi hỏi cao về công nghệ và vốn thì đã hoàn thành. Phần đường dẫn chưa thể hoàn thành vì những lý do như quy hoạch và giải tỏa. Thế mới thấy, vấn đề không phải là vốn hay công nghệ, mà là trình độ quản lý.

Nhiều nhà máy thủy điện của Việt Nam như Hòa Bình và Thác Bà đã được xây dựng bằng vốn viện trợ từ những năm 60-70. Vì vậy, giá thành đến nay rất thấp. Theo tiết lộ của Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình năm 2007, giá thành điện của nhà máy thủy điện Hòa Bình được hạch toán ở mức 97 đồng/kWh.

Nếu lấy giá thành điện gồm cả những yếu tố gần như “cho không” này để đi thương lượng, thì chẳng ai muốn xây nhà máy nhiệt điện mới.

Các nước đều muốn có nguồn điện rẻ. Nhưng so với chi phí sản xuất ra một đơn vị điện, dù là loại hình điện nào, thì cũng thấp hơn rất nhiều so với tổn thất của việc đơn vị điện đó bị cắt, đặc biệt là cắt đột ngột.

So sánh cơ chế quản lý

Đã có bao nhiêu than phiền về sự độc quyền của ngành điện. Nhưng để hóa giải sự độc quyền này, thì công luận chưa có hướng thảo luận nào ngoài việc… chờ đợi.

Thế giới phân chia ngành điện ra làm ba công đoạn: sản xuất, truyền tải, và bán lẻ. Về nguyên tắc, trục truyền tải được coi là độc quyền tự nhiên. Khó có thể hình dung một đất nước lại có nhiều đường trục truyền tải của những công ty khác nhau.

Nhưng sản xuất và bán lẻ thì có phải có nhiều đơn vị tham gia. Toàn bộ hệ thống cũng giống như một cái cây: chỉ có một thân, nhưng có nhiều rễ và nhiều cành.

Hệ thống độc quyền ở khúc giữa (cái thân cây) lại quản lý luôn cả rễ (sản xuất), thì tất yếu sẽ có sự phân biệt đối xử giữa nguồn điện “trong nhà” và nguồn điện “bên ngoài”. Điều này đã xảy ra, gần đây nhất là những khúc mắc giữa Tập đoàn Điện lực và những nhà máy điện của Tập đoàn Dầu khí.

Ngày 7/8, Phòng Thương mại và Công nghiệp Cần Thơ đã tổ chức một buổi tọa đàm với các doanh nghiệp. Một con số được nêu ra: trong năm 2007 khu công nghiệp Trà Nóc chịu 275 lần cắt điện đột xuất. Các doanh nghiệp đang bàn nhau cùng làm đơn kiện ngành điện đòi bồi thường thiệt hại. Nhưng hợp đồng mua bán do ngành điện soạn, tất nhiên trong đó đã gài đủ các điều khoản để khó có chuyện bồi thường xảy ra. Độc quyền làm cho khách hàng không có lựa chọn nào khác.

Mấy năm trước, trong tạp chí kinh tế nọ của Việt Nam đã có một lập luận, tưởng như hài hước nhưng tác giả lại có ý định nghiêm túc. Đó là: độc quyền mang lại siêu lợi nhuận cho chủ doanh nghiệp. Độc quyền là xấu nếu chủ doanh nghiệp đó là tư nhân. Nhưng độc quyền là tốt nếu đó là doanh nghiệp nhà nước (thuộc sở hữu toàn dân), vì như vậy là toàn dân được hưởng siêu lợi nhuận!

Căn cứ theo cái lý thuyết kinh tế lạ lùng đó, độc quyền điện đúng ra phải mang lại lợi ích cho toàn dân. Nhưng cơ cấu nguồn điện khác với thế giới, thiếu điện, cắt điện đột xuất… lại làm khổ toàn dân. Phải chăng khái niệm toàn dân trong hai trường hợp này không giống nhau?

• Bùi Văn

• Nếu dùng phương tiện công cộng, Sài Gòn sẽ tiết kiệm 80 tỉ đồng một ngày!
  Vậy nên Chủ Tịch UBND TP đang kêu gọi người dân Sài Gòn chuyển sang dùng xe bus. Vậy thì thiết nghĩ cán bộ công nhân viên chức nên là những người đầu tiên thực hiện điều này. (Số lượng cán bộ công nhân viên dùng xe cá nhân đi làm là không nhỏ.) So với các dân tộc khác, người Việt chắc cũng không phải là có hứng thú đặc biệt với xe máy. Hiện nay người dân không mặn mà với phương tiện công cộng hẳn nhiên là do các phương tiện này bất tiện hơn nhiều so với xe máy/xe con — An Inconvenient Truth! Giả sử ngày mai mạng lưới tàu điện ngầm/xe bus ở thành phố bạn sống bỗng nhiên hình thành và vận hành trơn tru, bạn có còn quan tâm đến việc che mặt trùm mũ chạy xe máy ra đường?
  Đọc bài báo này còn có một số facts đáng lưu tâm:

  – Trung bình cứ 4 hộ gia đình có 1 ôtô, mỗi ngày tiêu thụ khoảng 5 lít xăng; và một nhà sử dụng 3 xe gắn máy với mỗi xe 1 lít xăng. (Cứ mỗi lít xăng được đốt thải vào không khí 2,4kg CO2.)
  – Một xe gắn máy ô nhiễm bằng 4 lần xe hơi.

• Nhân Thế Vận Hội Bắc Kinh 2008: Tọa sơn quan hổ đấu: Mỹ – Trung ai sẽ thắng ở Olympics?
• Lũ tràn về miền Bắc làm hơn 100 người thiệt mạng. Tại sao ở nước ta cứ có lũ là có thiệt hại vô vàn về người?
• Gần đây rộ lên vụ tin đồn xăng tăng giá làm nhiều người đổ xô đi mua xăng. Nhà nước ráo riết truy tìm thủ phạm tung tin đồn. Nhưng truy tìm người tung tin tăng giá xăng để làm gì? khi mà:
  

  “Bình tĩnh mà xét lại, thì trong sâu xa, một hay một vài cá nhân có uy quyền gì mà vì một câu nói có thể khiến cả hàng trăm người dân, cả chính quyền phải “một phen” như thế?
  “Đám đông vốn hành xử theo cơ chế tự vệ. Họ không có đủ thông tin phủ nhận những tin đồn thất thiệt, đặc biệt là trong hoàn cảnh nhạy cảm hiện nay. Dễ hiểu là khi không thể kiểm chứng, thiếu chỗ dựa tin cậy, họ sẽ phản ứng tự vệ như đã xảy ra.”

• Cùng bài trên, người nông dân lại “trông cho chân cứng đá mềm”:
  

  Ở một nước nông nghiệp, nhưng người nông dân luôn dễ bị tổn thương trong quá trình phát triển kinh tế. Công nghiệp hóa hiện đại hóa – tưởng là nông dân sẽ được thừa hưởng chút thành quả công nghệ, tính bấp bênh mùa vụ được giảm bớt. Nhưng vẫn như ngàn năm nay, họ chỉ biết “trông trời trông đất trông mây/ trông mưa trông nắng trông ngày trông đêm/ trông cho chân cứng đá mềm”.
  “Trông” mãi, rồi đến vụ vẫn nước mắt ngắn dài, nhìn vải được mùa mà khóc, hàng tấn cá tra không biết bán đi đâu, đìa tôm, ruộng lúa bội thu nhưng không bán được, hoặc không được bán… nghèo vẫn hoàn nghèo.

Bên VietNamNet đang đăng loạt bài của tác giả Bùi Văn về vấn đề tiêu dùng nhiên liệu của Việt Nam. Bài đầu tiên — Tiêu dùng nhiên liệu Việt Nam đi ngược chiều thế giới — nhận được nhiều ủng hộ và phản hồi tích cực từ đông đảo bạn đọc.

Trong bối cảnh Trái Đất nóng lên và giá xăng dầu leo thang hiện nay, việc sử dụng năng lượng sao cho tiết kiệm và hiệu quả là một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhân loại. Theo phân tích của tác giả thì, đáng buồn thay, xu hướng tiêu dùng này của Việt Nam đang đi ngược lại những nỗ lực đó. Điển hình là các phương tiện giao thông hiện hành ở Việt Nam, cả xe gắn máy và xe ô tô, đều thuộc loại (công suất) lớn và có xu hướng ngày càng lớn thêm. Chính sách của nhà nước và cả mong muốn của người dân cũng cổ vũ cho cuộc đua công suất và ô nhiễm môi trường do các phương tiện này gây ra.

Bài viết đáng để mọi người tiêu dùng cũng như những nhà hoạch định chính sách lưu tâm.

Chúng ta cùng đợi kỳ tiếp theo loạt bài ngược chiều thế giới này với tiêu đề hứa hẹn: Cung cấp năng lượng đi ngược chiều thế giới.

Các bạn đọc bài báo từ link trên hoặc dưới đây.

Tiêu dùng nhiên liệu Việt Nam đi ngược chiều thế giới

Trong vòng 6 năm từ 2002 đến 2008, giá dầu lửa trên thế giới đã tăng gấp 7 lần, từ 20 USD/thùng lên 140 USD/thùng. Cả thế giới đang nỗ lực tiết kiệm xăng dầu, nhưng tiêu dùng ở Việt Nam đang đi theo hướng ngược lại.
So sánh xe gắn máy

Theo thống kê của Hiệp hội sản xuất xe máy Nhật (JAMA), hàng năm thị trường trong nước của Nhật tiêu thụ trên 700 ngàn chiếc xe máy, trong đó khoảng 70% là xe có dung tích xi lanh dưới 50cc. Những tiến bộ công nghệ cũng đã được áp dụng vào xe máy để tiết kiệm xăng dầu và giảm ô nhiễm, như đánh lửa điện tử, phun xăng điện tử, xe chạy bằng khí đốt hay bằng điện…

Xe máy dung tích dưới 50cc chiếm 70% lượng xe tiêu thụ ở Nhật Bản (nguồn: JAMA)

Ở Việt Nam, quan sát dòng xe chạy trên đường thì thấy tuyệt đại đa số là xe máy chạy xăng có dung tích động cơ trên 100cc, càng ngày phổ biến loại xe 125cc – 150cc và lớn hơn nữa.
Hiện trên thị trường Việt Nam, toàn bộ xe gắn máy đang bán của các hãng Honda, Yamaha, Suzuki, SYM, Piagio… đều từ 100cc trở lên. Tuy các hãng này vẫn sản xuất xe dưới 50cc, nhưng chỉ bán ở các nước khác, tuyệt nhiên không thấy bán ở Việt Nam.

So sánh thứ nhất: Vài chục năm trước đây, xe gắn máy phổ biến ở Việt Nam là loại dung tích 50cc. Thế nhưng xe vẫn chở 2-3 người ngon lành, thậm chí ở miền Tây còn dùng làm xe lôi để chở đến cả chục người. Đến nay, trọng lượng người không tăng nhiều, đường sá đã tốt hơn, tốc độ lưu thông thậm chí còn giảm, nhưng loại xe 50-70cc đã hầu như tuyệt chủng!

So sánh thứ hai: Trọng lượng người Việt không hơn người Nhật, tốc độ lưu thông chắc chắn thấp hơn, thu nhập càng thấp hơn nữa. Nhưng tại sao người Việt chê xe máy nhỏ?

So sánh xe ô tô

Trong thời gian 5 năm từ 2003 đến 2008, cũng theo thống kê của JAMA, tại Nhật có 24,9 triệu xe ô tô con đăng ký mới. Trong đó xe mini chiếm tỉ lệ 30,2% (theo cách tính của Nhật, xe mini là xe dưới 660cc, hay Việt Nam gọi là 0,7 chấm). Riêng trong năm 2007, xe mini chiếm 33% tổng số xe bán ra trên thị trường.

Người Nhật đã dùng xe phân khối nhỏ để tiết kiệm nhiên liệu từ trước khi thế giới nổ ra cuộc khủng hoảng dầu mỏ.

Nếu quan sát trên đường phố châu Âu thì cũng thấy một tỉ lệ khá cao xe “mini”, kể từ xe hiệu Chery của Trung Quốc cho đến hiệu Mercedes danh tiếng.

Còn ở Việt Nam, những chiếc xe ô tô nhỏ như của Nhật hầu như vắng bóng. Điều lạ là hầu hết các hãng xe ô tô đang có mặt ở Việt Nam đều có loại xe nhỏ bán ở các nước khác, nhưng xe 660cc lại hoàn toàn thấy không sản xuất và bán ở Việt Nam.

Những chiếc xe hai bánh dung tích động cơ 50cc của Yamaha và Piagio, hay ô tô 4 chỗ ngồi dung tích 660cc của Honda và Nissan như thế này vẫn thấy ở các nước giàu, nhưng tuyệt nhiên không thấy ở Việt Nam.

Ô nhiễm môi trường
Công suất động cơ không chỉ là chuyện tiết kiệm mà còn là chuyện ô nhiễm. Đầu năm 2008, Cục Đăng kiểm Việt Nam công bố ô nhiễm không khí ở các đô thị nước ta đã đến mức báo động. Hàm lượng khí thải độc hại như THC, CO, CH4 thậm chí còn cao hơn so với các thành phố vẫn được coi là ô nhiễm nhất thế giới. Khí thải và bụi ở các nút giao thông cao gấp 2-5 lần mức tối đa cho phép.

Cũng theo tính toán của Cục Đăng kiểm, ô nhiễm không khí ở đô thị nước ta có 70-90% do các phương tiện giao thông gây ra. Trong đó, xe máy ở Hà Nội gây ra 90,4% khí thải THC, 81,05% khí CO, và 92,9% khí CH4. Các tỉ lệ này cũng tương tự ở TP. HCM, thậm chí còn cao hơn. Đây đều là những chất có khả năng gây nhiễm độc cấp tính.

Việt Nam sắp sửa vượt qua Indonesia và Thái Lan để lên đứng đầu thế giới về tỉ lệ sử dụng xe gắn máy. Nhưng nếu tính theo công suất và mức độ gây ô nhiễm, rất có thể Việt Nam đã lên hàng đầu rồi.

Trong khi đó, Cục Đăng kiểm cho biết việc kiểm định khí thải xe máy của Việt Nam tụt hậu sau thế giới từ 15-20 năm.

Cuộc chạy đua công suất

Những so sánh trên cho thấy, nước giàu thích dùng xe nhỏ, còn Việt Nam là nước nghèo lại phổ biến xe lớn.

Nhìn về phía nhà giàu, không biết tại vì họ tiết kiệm nên giàu, hay tại vì họ giàu mà sinh ra tính… trùm Sò?

Còn nhìn về phía mình? Thứ nhất, xe máy và ô tô ở Việt Nam không chỉ là phương tiện giao thông. Với nhiều người, đó còn là công cụ để “chứng tỏ đẳng cấp”.

Thứ hai, không ít người sử dụng xe ô tô không phải mua xăng bằng tiền túi của mình. Do không phải trả tiền cho việc “chứng tỏ đẳng cấp”, họ không có động lực mua xe nhỏ.

Thứ ba, có nhu cầu xe lớn thì nhà sản xuất đáp ứng. Khi đã sản xuất ra, họ phải quảng cáo tốt. Bị tác động của quảng cáo, số người ham xe lớn ngày càng tăng. Nhu cầu xe nhỏ giảm đi đến lúc các hãng ngừng sản xuất xe nhỏ, và những người muốn xe nhỏ cũng không có mà mua.

Thứ tư, chính sách trợ giá xăng trong những thời điểm khó khăn đúng là có hỗ trợ người nghèo, nhưng còn hỗ trợ nhiều hơn cho những người đi xe lớn. Gây lãng phí, gây ra ô nhiễm nhiều hơn, không bị phạt mà còn được thưởng!

Vai trò của chính sách

Thái Lan có chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cho những xe chạy xăng với dung tích dưới 1.300cc và chạy dầu diesel dưới 1.400cc, với điều kiện tiêu thụ nhiên liệu không quá 5 lít cho 100 km và thải ra không quá 120 gam carbon dioxit (CO) cho mỗi km. Năm 2007, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe nhỏ ở Thái Lan là 17% so với 30% của các loại xe khác.

Các chính sách thuế giảm thuế hoặc hoàn thuế tương tự được áp dụng ở Nhật Bản với xe ô tô dưới 660cc, ở Hàn Quốc là xe dưới 900cc (tuy gần đây đã nâng lên 1.000 cc), còn ở Philippines là xe dưới 1.000cc…

Còn ở Việt Nam, xe gắn máy lớn nhỏ đều chung một thuế suất. Xe ô tô dưới 7 chỗ, dù lớn nhỏ đều chung một thuế suất. Theo một doanh nghiệp lắp ráp, cách tính thuế nhập khẩu theo bộ linh kiện thực chất làm cho thuế xe lớn lại rẻ hơn xe nhỏ, nếu tính tỉ lệ theo công suất.

Từ năm 2006, mới xuất hiện khái niệm thuế khác nhau giữa xe phân khối lớn và phân khối nhỏ, và cũng chỉ áp dụng với ô tô cũ nhập khẩu. Nhưng chính sách phân biệt này đã đủ mạnh chưa? Mấy năm qua, hầu hết xe nhập khẩu đều thuộc hàng “khủng”, không chỉ về giá mà còn về công suất. Ngay cả một số xe nhỏ như Toyota Yaris và Kia Morning, gọi là nhỏ ở Việt Nam những vẫn chưa đạt chuẩn xe mini của Nhật.

Về xe gắn máy, trong nhiều năm qua Việt Nam cũng đã có chính sách hạn chế nghiêm ngặt xe máy trên 175cc. Nhưng lý do không phải là tiết kiệm hay ô nhiễm. Theo một quan chức đã từng giải thích, đây chỉ là để “hạn chế người tiêu dùng chạy xe mạnh hơn xe cảnh sát.”

Đến khi các cam kết gia nhập WTO có hiệu lực, Việt Nam bãi bỏ các hạn chế về nhập khẩu và sản xuất xe công suất lớn, thì rất có thể cuộc đua công suất xe gắn máy sẽ không dừng ở mức 175cc.

Nhà sản xuất và người tiêu dùng dắt nhau lao vào vòng xoáy chạy đua công suất, người gây ô nhiễm cao hơn không phải trả giá mà còn được trợ giá nhiều hơn… Kinh tế học gọi đó là những thất bại của thị trường.

Nhưng đây cũng chính là cơ hội để chính sách thể hiện vai trò điều chỉnh thất bại của thị trường.

• Bùi Văn

Kỳ tiếp theo: Cung cấp năng lượng đi ngược chiều thế giới

—————–

Phản hồi của bạn đọc VietNamNet:

Bài viết đáng để các nhà hoạch định chính sách lưu tâm

“Tôi nghĩ rằng, những thông tin được tác giả Bùi Văn nêu ra trong bài viết rất đáng để các nhà hoạch định chính sách về ô tô, xe máy, giao thông, môi trường của Việt Nam lưu tâm, xem xét, từ đó đưa ra những quyết sách hợp lý”. Ý kiến bạn đọc VietNamNet sau bài viết Tiêu dùng nhiên liệu Việt Nam đi ngược chiều thế giới.
Kỳ lạ sự tiêu dùng “hoành tráng” của người VN

Vì thích “hoành tráng” và “thời trang”, người tiêu dùng VN rất thích mua xe phân khối lớn. (Ảnh minh họa: vtc.vn)

Tôi rất tán thành với ý kiến của tác giả và cho rằng bài viết này nên được đăng trên các báo lớn và phổ thông để nhiều người cùng đọc và có ý thức hơn.
Đúng là không ở đâu có thói quen tiêu dùng như người Việt Nam, luôn thích “chơi trội” và khi mua đồ thì phải “hoành tráng” để chứng tỏ mình hơn người. Người mua sau thì cũng không muốn mình kém người đi trước, nên cứ thế mà đua nhau.

Cách đây 2 năm, khi chọn mua xe gắn máy, vì thích xe nhỏ và nhẹ nên mãi tôi không tìm được chiếc xe tay ga nào ưng ý với phân khối nhỏ và trọng lượng không quá nặng. Cho đến khi chiếc xe Zip 100cc thế hệ mới của Piagio ra đời, tôi rất thích và mua luôn. Xe rất nhẹ (có 94kg), chỉ 100cc nên tiết kiệm xăng, lại hạn chế khí thải độc hại (đạt tiêu chuẩn Euro II về khí thải). Tôi rất mừng vì góp phần nhỏ bé của mình vào việc ít gây ra ô nhiễm môi trường hơn.

Anh trai tôi và mấy đứa bạn thì chê bai rằng sao lại mua xe có 100cc và đã mua xe ga thì phải lớn mới “hoành tráng”. Bạn tôi đứa mua chiếc Attila nặng những 130kg, đứa khác mua Piagio LX 125cc, bảo rằng cho nó “hoành tráng” và “thời trang”.

Như vậy đó, chỉ cần ý kiến số đông của vài người quanh tôi cũng đủ thấy thị hiếu tiêu dùng của người Việt ta rồi. Tôi nghe mà buồn, sao họ không hiểu rằng khi lưu thông trong thành phố thì xe 100cc là quá thừa đủ kể cả trọng tải đến hơn 2 người, vì tốc độ di chuyển không thể và không cần quá nhanh, trong khi lại giảm ô nhiễm môi trường.

Tôi đã từng đi nhiều nước, thấy họ chủ yếu dùng những chiếc xe tay ga phân khối nhỏ và rất gọn gàng, hiếm khi thấy xe lớn trên đường phố. Ngay cả ở Italy, đất nước của những chiếc Piagio, trên đường phố, người dân vẫn dùng những chiếc xe máy từ 50cc đến 100cc, chứ họ không chạy theo mốt và sự “hoàng tráng” như người Việt Nam.

Với thói quen xài phương tiện giao thông này, Hà Nội và TP.HCM vốn đã “được” xếp hạng là 2 trong 6 thành phố bẩn và ô nhiễm nhất thế giới, sẽ còn ô nhiễm đến mức nào!?

Thật khủng khiếp khi đi trên đường trong những ngày hè nóng nực này – không khác đi trong cái chảo lửa với bụi và khói xe. Mỗi người hãy tự ý thức và góp phần giảm ô nhiễm cho xã hội và cho chính bản thân mình. Lê Thuỷ, 1 Yersin, Hà Nội, springair_vn@…

Ý kiến đáng để các nhà hoạch định chính sách lưu tâm

Tôi rất tâm đắc khi đọc bài viết của tác giả Bùi Văn. Trong cơn sốt giá xăng dầu hiện nay, cần xem xét lại vấn đề và các cơ quan chức năng cần định hướng cho thị trường.

Vào những năm 90 của thế kỷ trước, ở Việt Nam chỉ phổ biến xe bãi rác 50cc, xe 70cc, 90cc đã được coi là phân khối lớn. Ở các đô thị hiện nay, tôi cho rằng chỉ dùng xe 70cc là đủ mà tiêu hao xăng sẽ giảm đáng kể so với các loại xe lớn hơn 100cc, đặc biệt là xe ga. Có chăng, các nhà sản xuất cần cải tiến thêm cho cái “cốp” to như xe ga là đủ. Những người đứng tuổi như chúng tôi rất muốn đi xe nhỏ hơn 100cc, vừa an toàn, vừa tiết kiệm nhưng không tìm được. Và như vậy, cần sự tính toán của những nhà hoạch định chính sách. Phạm Văn Huy, Láng Hạ, Hà Nội, pvhuy@…

Cứ mỗi một lít xăng dùng cho xe gắn máy sẽ thải ra môi trường khoảng 2,2 kg CO2. Chỉ cần 2 triệu dân đô thị VN chuyển từ xe 100cc – 150cc sang xe 50cc – 70cc thì ít nhất mỗi tháng tiết kiệm được khoảng 6 triệu lít xăng (tính trung bình tiết kiệm 3 lít/xe/tháng), tương đương 120 tỷ đồng và 12 ngàn tấn CO2. Nguyễn Đình Hòe, Khoa Môi trường, ĐH KHTN Hà Nội

Tôi nghĩ rằng những thông tin được tác giả Bùi Văn nêu ra trong bài viết là rất đáng để các nhà hoạch định chính sách về ô tô, xe máy, giao thông, môi trường của Việt Nam lưu tâm, xem xét, từ đó đưa ra những quyết sách hợp lý. Trần Đức, Đống Đa, Hà Nội, ductm@…
Tôi hoàn toàn đồng ý với tác giả bài báo “Tiêu dùng nhiên liệu Việt Nam đi ngược chiều thế giới”. Hiện tại, các tiệm xe gắn máy tại Việt Nam bán rất ít loại xe 50cc, nếu có cũng chỉ có vài chiếc và ít chủng loại.

Về nguyên tắc, chạy xe phân khối nhỏ rất an toàn và nguyên liệu thì ít tốn kém. Đối với hạ tầng giao thông hiện tại của chúng ta thì xe 50cc đảm bảo và thuận tiện nhất trong việc đi lại trong thành phố. Mong các nhà sản xuất và chính sách ưu đãi thuế của chúng ta quan tâm và cho nhiều chủng loại xe 50cc. Huỳnh Bảo Thọ, tho_icc@…

Bài viết có ý nghĩa cho người định mua xe phân khối lớn

Thật là một bài viết vô cùng ý nghĩa cho những ai muốn thay đổi ý định mua xe phân khối lớn và xe tay ga trong điều kiện kinh tế thị trường khó khăn, thời kỳ xăng dầu giá cao. Nhà nước ta nên có cái nhìn tầm xa hơn nữa để đưa ra những văn bản điều chỉnh kịp thời nhằm hạn chế những tình trạng lãng phí nhiên liệu và gây ô nhiễm môi trường. Hà Thị Lệ Bão, Bình Định, lebaoavss@…

Nên có ưu đãi cho những công ty phát triển công nghệ sạch

Từ lâu, tôi luôn tự hỏi: Tại sao người Việt Nam không có các loại xe, các loại động cơ tiết kiệm nhiên liệu? Mặc dù đất nước vẫn còn nghèo nhưng người dân vẫn tiêu tốn nhiều tiền để mua nhiên liệu do các động cơ được sử dụng ở Việt Nam, đa số là ở thế hệ cũ.

Tôi nghĩ chỉ khi nào Nhà nước có một chính sách thuế ưu đãi cho các nhà sản xuất, các nhà nhập khẩu các động cơ thế hệ mới, tiết kiệm nhiên liệu như xe máy sử dụng công nghệ phun xăng điện tử, động cơ diezen CDI, động cơ Hibrid, động cơ chạy Gaz, động cơ chạy điện… thì mới khuyến khích được họ phát triển ở Việt Nam. Nên có chính sách thuế ưu đãi cho những công ty phát triển công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng. Như vậy, người dân và xã hội đều được lợi. Duong Huy, Hà Nội, duonghuy2k1@…