Ý tưởng của bài viết rất đơn giản và thú vị: Việt Nam nên áp dụng DST hoặc chuyển sang sử dụng múi giờ UTF+8 để tiết kiệm thêm nhiều năng lượng.

Nguồn bài viết: Việt Nam và cơ hội có thêm hàng trăm “giờ Trái Đất” — Tác giả: Đàm Quang Minh, đăng trên Minh Biện.

Sự kiện giờ Trái Đất diễn ra vào 20h30 ngày 28 tháng 3 năm 2009 đã gây được sự chú ý to lớn trong công chúng. Sự kiện này nhằm ủng hộ cho tiết kiệm năng lượng chiếu sáng giúp giảm thiểu ảnh hưởng ấm lên toàn cầu. Tuy nhiên chúng ta lại không biết rằng, có thể chỉ bằng một quyết định đơn giản hơn, Việt Nam có thể có thêm hàng trăm giờ Trái Đất của tất cả người dân.

Khái niệm về DST?

Khái niệm DST (Daylight saving time) có nghĩa là Tiết kiệm ánh sáng ban ngày được một nhà khoa học người New Zealand tên là George Vernon Hudson đưa ra lần đầu tiên vào năm 1895 và hiện nay đang được rất nhiều quốc gia sử dụng (i). Thậm chí sớm hơn, Benjamin Franklin đã đề cập tới điều này vào năm 1784 (ii). Điều này dựa trên sự thay đổi thời gian mặt trời mọc và lặn trong mùa hè và mùa đông. Ca dao Việt Nam cũng có câu “Đêm tháng 5 chưa nằm đã sáng, ngày tháng 10 chưa cười đã tối”. Chính sự chênh lệch thời gian này khiến vào những ngày mùa hè có mặt trời mọc sớm hơn. Sự khác biệt này càng ở vĩ độ cao càng rõ nét khiến cho một số quốc gia gần vùng cực có thể có đêm trắng hay hiện tượng mặt trời không lặn trong một số ngày trong năm.

Các quốc gia sử dụng DST có màu xanh, các quốc gia đã từng sử dụng DST có màu cam và các quốc gia chưa từng sử dụng có màu đỏ.

Việc chuyển từ giờ mùa hè sang giờ mùa đông hay còn gọi là áp dụng DST nhằm sử dụng giờ mùa hè muộn hơn, tận dụng thời gian chiếu sáng của mặt trời cho các hoạt động của con người. Nước Mỹ trong năm 2007 nhằm tiết kiệm hơn nữa năng lượng đã gia tăng thêm 3 tuần cho chính sách này. Chính sách này được cho là có lợi về nhiều mặt từ kinh tế do tiết kiệm năng lượng, an ninh do thời gian chiếu sáng vào buổi tối tăng, và nhiều lĩnh vực khác. Thực tế là rất khó thống kê được tất cả ảnh hưởng kinh tế của việc sử dụng DST nhưng ước tính tiết kiệm được khoảng 0,5% sản lượng điện quốc gia, trong đó có những ngành như du lịch có thể tiết kiệm được đến 3% chi phí (iii).

Thực tế của Việt Nam

Trong bài này tôi lựa chọn một số thành phố trong khu vực Đông Nam Á, thành phố có vĩ độ gần Việt Nam để so sánh. Theo kết quả của số liệu này thì các thành phố của Việt Nam có thời gian mặt trời mọc thuộc loại sớm nhất.

Thời gian mặt trời mọc trung bình của Việt Nam so sánh với các thành phố trên thế giới

Theo đó, thời gian mặt trời mọc trung bình tại Việt Nam là vào lúc 5:44 sáng trong đó Hà Nội là 5:47; TP Hồ Chí Minh 5:43; Nha Trang 5:32 và Điện Biên muộn nhất là 6:00. Nếu xét các thủ đô trong khu vực chỉ có Manila của Philippin là mặt trời mọc sớm hơn Việt Nam vào lúc 5:45 còn lại là Singapore lúc 6:59; Bangkok lúc 6:07; Hongkong lúc 6:14; Paris lúc 7:07; Florida lúc 6:50.

Thực tế là người dân Việt Nam đang trong xu thế đô thị hóa và càng ngày càng thức dạy muộn hơn. Giờ làm việc nhiều nơi hiện nay là 8h sáng, các cửa hàng thường mở cửa muộn lúc 9h hoặc muộn hơn. Thay vào đó thời gian đi làm về muộn hơn và nhiều hoạt động được diễn ra vào buổi tối.
Nếu xét thời gian mặt trời lặn thì Việt Nam là nơi mặt trời lặn thuộc diện sớm nhất. Chúng ta nhiều lúc chứng kiến vào mùa đông, khi giờ tan tầm thì mặt trời đã bắt đầu lặn và mọi phương tiện giao thông phải sử dụng đèn pha. Điều đó cũng gây tốn kém nhiên liệu cho các phương tiện giao thông.

Thời gian mặt trời lặn trung bình của Việt Nam so sánh với các thành phố trên thế giới

Nếu xét thời gian mặt trời lặn trung bình ở Việt Nam là 18:01 thì tại Bangkok là 18:25; tại Singapore là 19:10; tại Florida là 19:02 và tại Paris là 19:29. Trong đó tại các quốc gia sử dụng DST như Mỹ là Pháp thì thời gian chênh lệch ra rất rõ nét. Người dân nước này có hơn Việt Nam từ 1 giờ đến 1,5 giờ ánh sáng vào buổi tối. Singapore tuy không dùng DST do ở vĩ độ thấp hơn nhiều nhưng lùi một múi giờ và họ cũng được hưởng nhiều giờ sáng ban ngày hơn.

Việt Nam nên làm gì?

Việc sử dụng DST ở Việt Nam có thể là không quá cần thiết do về cơ bản Việt Nam ở vĩ độ khá thấp, chỉ có một số quốc gia Trung Mỹ cùng vĩ độ Việt Nam sử dựng chế độ này. Tuy nhiên, Việt Nam có thể sử dụng một múi giờ hợp lý hơn để tiết kiệm năng lượng. Thực tế là nếu thời gian mặt trời mọc vào khoảng 6:45 sáng thì mức độ ảnh hưởng cuộc sống vào một ngày mới là không quá lớn trong khi đó tất cả mọi người đều thêm được 1 giờ ánh sáng vào buổi chiều (chưa thể ai đi ngủ vào 7h tối). Giờ tan tầm cũng sẽ vẫn có đủ ánh sáng quanh năm và dòng người trong đô thị sẽ cảm thấy dễ chịu hơn khi không có cảm giác phải về nhà khi buổi tối. Nhiều gia đình vẫn có thể sử dụng ánh sáng ban ngày trong lúc đi chợ và chuẩn bị bữa cơm chiều. Tất cả người dân Việt Nam mỗi năm sẽ có thêm 365 giờ Trái Đất. Nếu được thực hiện thì chỉ theo ước tính đơn giản, Việt Nam cũng sẽ tiết kiệm hàng ngàn tỷ đồng từ việc tiết kiệm năng lượng.

——
(i) George Gibbs (2007-06-22). “Hudson, George Vernon 1867–1946″. Dictionary of New Zealand Biography.
(ii) http://www.timeanddate.com/time/aboutdst.html
(iii) Myriam B.C. Aries; Guy R. Newsham (2008). “Effect of daylight saving time on lighting energy use: a literature review” (PDF). Energy Policy 36 (6): 1858–1866.

Theo báo SGGP:

Ngày 11-3, ông Nguyễn Văn Phước, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TPHCM cho biết, thành phố sẽ chính thức tham gia chương trình “Giờ Trái đất” diễn ra từ 20 giờ 30 đến 21 giờ 30 ngày 28-3-2009.

Hiện sở đang kiến nghị triển khai các chương trình hành động như từ 20 giờ 30 đến 21 giờ 30 tắt hệ thống đèn chiếu sáng, đèn trang trí, đèn quảng cáo tại các điểm lớn của trung tâm quận 1; vận động dân cư trong khu vực quận 1 đồng ý cúp điện bằng cách đăng ký vào bản đăng ký tham gia “Giờ Trái đất”; thực hiện giao lưu với đại sứ thiện chí “Giờ Trái đất” của Việt Nam; chiếu phim về sự kiện “Giờ Trái đất”…

Được biết, chương trình “Giờ Trái đất” là chiến dịch toàn cầu do Quỹ Quốc tế về bảo vệ thiên nhiên khởi xướng nhằm kêu gọi người dân và doanh nghiệp tắt đèn 1 tiếng vào buổi tối thứ 7 cuối cùng của tháng 3 hàng năm. Tính cho đến thời điểm này đã có khoảng 1.000 thành phố trên thế giới với hơn 1 tỷ người hưởng ứng tham dự chương trình.
Ái Vân

Còn Đà Nẵng thì sao nhỉ?

Cập nhật

Hàng chục khách sạn lớn [ở TPHCM] tham gia chiến dịch “Giờ Trái đất”

Theo Vietnamnet:

Đúng 20h30 ngày 28/3, hàng chục các tòa nhà, khách sạn nổi tiếng như Majestic, Caravelle, New World… trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh(TPHCM) sẽ thực hiện tắt hệ thống chiếu sáng trang trí và các thiết bị sử dụng năng lượng khác. TT Tiết kiệm Năng lượng TP.HCM cho biết thông tin trên vào ngày 13/3.

Tính đến thời điểm hiện nay, có hơn 40 khách sạn, nhà hàng tham gia. Trong đó, gần 10 khách sạn 4, 5 sao.

Đây là hoạt động theo sự chỉ đạo của UBND TP.HCM và Sở Khoa học Công nghệ TPHCM. Trung tâm Tiết Kiệm Năng Lượng TPHCM đã phối hợp với Câu lạc bộ Xanh SaiGonTourist nhằm kêu gọi các tòa nhà, khách sạn tại TPHCM tham gia hưởng ứng chiến dịch Giờ trái đất năm 2009.

Các tòa nhà, khách sạn sẽ đăng ký với Ban tổ chức việc tắt hệ thống chiếu sáng trang trí mặt tiền và các thiết bị sử dụng năng lượng khác trong một giờ “Giờ trái đất” từ lúc 20h 30 – 21h 30 ngày 28/03/2009.

Song song đó, các tòa nhà, khách sạn sẽ phát tờ rơi, thư ngỏ tới toàn bộ đội ngũ cán bộ công nhân viên của khách sạn nhằm khuyến khích thực hiện tiết kiệm năng lượng. Khách lưu trú tại khách sạn cũng sẽ nhận được thư ngỏ bằng tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Pháp từ Ban giám đốc khách sạn kêu gọi khách hàng trong và ngoài nước đang lưu trú tại khách sạn cùng tham gia hưởng ứng chiến dịch Giờ trái đất.

Ngoài ra, để khuyến khích sự tham gia rộng rãi của cộng đồng, Trung tâm Tiết kiệm Năng lượng TPHCM đã phối hợp với Công ty Điện lực TPHCM, trường Đại học Kiến trúc TPHCM, Hội liên hiệp Phụ nữ và công ty Làn Gió Xanh nhằm chuyển tải thông điệp “Giờ trái đất năm 2009 – Tắt đèn để bật tương lai” đến sinh viên, phụ nữ, các tổ chức, cá nhân trên địa bàn TP.HCM.

Chiến dịch “Giờ trái đất năm 2009” là một chiến dịch mang tính quốc tế, là cơ hội để góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của mỗi người dân thành phố trong việc thực hiện tiết kiệm năng lượng, bảo vệ môi trường.

Dear Nhiet Huyet,

On Tuesday something great happened. Our Chairman Al Gore met with President-elect Obama to talk about solving the climate crisis. And in his remarks Obama said now is the time to Repower America. You have already had a huge impact. Check out the video here.

President-elect Obama said:

“…we have the opportunity now to create jobs all across this country, in all 50 states, to repower America, to redesign how we use energy, to think about how we are increasing efficiency, to make our economy stronger, make us more safe, reduce our dependence on foreign oil, and make us competitive for decades to come, even as we’re saving the planet.“

This is fantastic progress. Thanks to you our agenda is front-of-mind for the new leadership. But much remains to be done. And we need your help. Will you make a contribution today to help Repower America and make sure this momentum continues? It’s easy. Just click here.

We know the oil and coal industries will invest a lot to protect the status quo. They’ll lobby. They’ll advertise. They’ll scaremonger. Which is why we need your help to make sure the Repower America vision for clean energy, a prosperous economy, and a safe climate is heard — in Washington and across the nation.

The We Campaign is more than 2 million people strong. If each We member could give $25 today, we would have the resources to go head-to-head with the special interests trying to block progress. Click here to make your secure, tax-deductible donation today. We need your help to Repower America.

Thanks,

Cathy Zoi
CEO
RepowerAmerica.org

Gần đây kỷ nguyên máy tính bùng nổ, nhà nhà xài desktop, người người xài laptop/notebook. Sử dụng máy tính sao cho tiết kiệm và, quan trọng hơn là, hiệu quả có lẽ là vấn đề nhiều bạn quan tâm. Với một ít hiểu biết liên quan, Nhiệt Huyết viết bài này với mong muốn cung cấp cho các bạn ý niệm chung về cách thức một chiếc máy tính tiêu xài năng lượng — qua đó rút ra một số giải pháp nhằm tiết kiệm năng lượng cũng như làm cho máy tính hoạt động nhanh gọn hiệu quả hơn. Bài 1 này chỉ đề cập tới background đó, nếu bạn không muốn đọc dài dòng thì có thể nhảy ngay đến bài 2 để coi các giải pháp cụ thể.

Ảnh tự do của aranath.

1. Máy tính có tiêu tốn nhiều điện không?

Thực sự là không nhiều lắm — nếu so với các thiết bị gia dụng khác như điều hòa, đèn, hay thậm chí bàn ủi. Một máy tính để bàn trung bình có công suất cỡ 65 đến 250 watts. (Để biết chi tiết bạn xem trên nhãn mác của máy hoặc hỏi nhà sản xuất. Nếu vẫn không biết bạn có thể tự đo.) Đối với đa số chúng ta, máy tính không phải là nguồn ngốn điện chính trong nhà. Miễn là bạn tắt máy/cho máy ngủ lúc không sử dụng thì gần như máy chẳng ngốn bao nhiêu điện. Nhưng tất nhiên, không phải là không đáng để tiết kiệm — quan trọng nhất là bạn nên đảm bảo rằng máy (tự động) ngủ khi bạn không dùng tới nó. (Bởi vì thật ngớ ngẩn nếu lãng phí năng lượng khi không cần tới nó.)

2. Chính xác thì tốn bao nhiêu tiền?

Nếu bạn muốn định hình xem máy tính của mình tiêu tốn như thế nào, có thể quy công suất sử dụng của máy sang tiền điện theo công thức:

Công suất máy tính (watts) × số giờ sử dụng ÷ 1000 × tiền điện trên một kilowatt-giờ = tiền điện

Cần nhớ rằng một bộ nguồn thực tế chỉ sử dụng hết tầm 1/3 định mức khi tải. Ví dụ như bạn đang xài một máy tính hàng khủng, công suất ghi trên nguồn 600 watts thì công suất thực khoảng 200 watts, màn hình CRT cổ lỗ 80 watts cộng thêm linh tinh 50 watts nữa; tổng công suất thực tế là vào khoảng 330 watts. Nhưng số tiền điện tiêu thụ thật sự nằm ở chỗ bạn sử dụng như thế nào.

Ảnh tự do của functoruser.

Nếu bạn xài máy trên để chơi game, bật 24/7 cả năm thì: nhân lên, 330 watts × 24 giờ/ngày × 365 ngày/năm ÷ 1000 × 1000 đồng/kwh = 2,900,000 đồng/năm.

Tuy nhiên nếu bạn chỉ dùng máy để lướt web, viết blog — và bạn đủ thông minh để tắt máy khi không xài: cho là bạn xài 2 giờ mỗi ngày và 5 ngày mỗi tuần thì: 200 watts × 10 giờ/tuần × 52 tuần/năm ÷ 1000 × 1000 đồng/kwh = 100,000 đồng/năm.

Như vậy khoảng tiền thực tế bạn xài nằm giữa khoảng 100,000 và 2,900,000 đồng đó. Lệch về bên nào nhiều hơn là do cách dùng của bạn.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tiêu thụ điện

Tất nhiên là cách dùng là quan trọng nhất, nhưng về mặt kỹ thuật thì:

Cụ thể:

• Máy xách tay chỉ tiêu tốn tầm 15–45 watts, ít hơn nhiều so với máy bàn 60–300 watts. Máy ở chế độ chờ/ngủ chỉ tốn từ 0–6 watts.
• CPU càng nhanh khi chạy càng tốn điện nhưng khi nhàn rỗi thì công nghệ mới lại tiết kiệm điện hơn. Chúng ta không bàn sâu hơn về vấn đề kỹ thuật này.
  
  Ảnh tự do của Michael Cornelius.

• Mac được cho là tiết kiệm hơn PC, có lẽ là do phần cứng tối ưu hơn.¹ Tuy nhiên chẳng ai dùng Mac ở Việt Nam, miễn bàn luôn.
• Màn hình CRT dùng hết khoảng 80 watts, trong khi LCD chỉ tốn 35 watts.
• Tải nặng tât nhiên là tốn điện nhiều hơn tải nhẹ. Tải nặng tức là bạn cho máy tính làm việc hết công suất: mở nhiều ứng dụng cùng lúc, xử lý phim ảnh, chơi game. Thậm chí cho màn hình hiển thị nhiều màu trắng quá cũng là tải nặng. (Màn hình đen ít tốn điện hơn.)
• Online tốn tiền hơn vì nhiều phần cứng phải làm việc hơn.
• Chuẩn Energy Star sẽ được đề cập trong một bài viết khác.

Tuy nhiên cần nhấn mạnh lại với bạn là, đảm bảo máy tính của bạn ở chế độ chờ/ngủ mỗi khi không dùng quan trọng hơn tất thảy bạn đang dùng loại máy tính loại nào.

Tham khảo:
▪ Bluejay, Michael. “How much electricity do computers use?”

Bài báo này do chúng tôi dịch lại của tác giả Kay Johnson, đăng trên tạp chí Time viết về tình trạng sử dụng nhiên liệu than ở nước ta hiện nay, và tại sao chúng ta còn phụ thuộc quá nhiều vào nguồn nhiên liệu gây ô nhiễm này.
Bản tiếng Anh ở đây.

Một nhà máy điện ở ngoại thành Hà Nội — Hình của Julian Abram Wainwright

Ông Đào Duy Đăng nhớ lại cái đêm năm 1963, khi những ánh đèn điện bừng sáng ở Uông Bí. “Người dân đã rất vui mừng”, ông chủ quán nước 70 tuổi này đang nhớ lại không khí hân hoan xuyên suốt thị xã miền Bắc Việt Nam này sau khi một trong những nhà máy nhiệt điện than đầu tiên của đất nước bắt đầu vận hành. “Cả đời họ ước mong được có điện.” Nhưng mọi sự diễn ra không như họ mong ước. Không bao lâu sau khi nhà máy đó hoạt động, vợ của ông Đăng bắt đầu mắc chứng ho vì khói đen dày đặc thải ra từ nhà máy bay ra khắp thị xã. Con cái của họ gần như bị mắc chứng chảy mũi kinh niên, và người dân sống gần đó liên tục phản ánh về những vấn đề sức khỏe khác. Khi chính phủ Việt Nam tuyên bố kế hoạch xây dựng nhà máy nhiệt điện than thứ hai vào năm 2005, không ai còn thấy vui mừng nữa. “Người dân đã rất bức xúc”, ông Đăng nói.

Không chỉ có người dân tại Uông Bí gặp phải cảnh tiến thoái lưỡng nan này. Trên khắp Việt Nam — thực ra là ở hầu hết các nước đang phát triển — nhu cầu sử dụng nguồn điện rẻ gia tăng nhanh. Nhưng vì những nước này lựa chọn nguồn than phong phú để làm nguyên liệu sản xuất năng lượng, rất nhiều những lo ngại về một hiểm hoạ môi trường đang lớn dần lên. Trong khi cả thế giới đang chiến đấu để chống lại nóng lên toàn cầu, thì Việt Nam lại cho xây dựng mới 8 nhà máy điện đốt than trong vòng 5 năm qua và dự định đạt hơn 12 nhà máy cho đến năm 2012. Năm ngoái, năng lượng tạo ra từ than đá chỉ đóng góp 19% vào tổng sản lượng quốc gia, còn lại hầu hết dựa vào thủy điện và nhiệt điện khí đốt với khí thải thấp. Đến năm 2020, chính phủ ước đoán rằng than đá sẽ trở thành nguồn nhiên liệu hàng đầu tạo ra điện ở Việt Nam với sản lượng đóng góp đạt khoảng 34%.

Xu hướng này đã gây nên sự lo lắng cho Jasper Inventor, một nhà hoạt động về khí hậu và năng lượng của tổ chức môi trường Hoà bình xanh (Greenpeace). Những nhà máy nhiệt điện đốt than sản sinh ra 36% lượng khí thải gây nên sự nóng lên toàn cầu — lớn hơn nhiều so với lượng khí thải ra từ các hoạt động giao thông, chiếm khoảng 17% tổng lượng CO₂ thải ra trên khắp thế giới, theo số liệu của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA). Inventor lo ngại rằng nếu lợi dụng quá mức vào than đá, những quốc gia như Việt Nam sẽ phạm phải một sai lầm khó, nếu không muốn nói là không thể, cứu chữa được. “Về lâu dài, chúng tôi tin rằng đây sẽ là một kế hoạch thất bại cho Việt Nam”, Inventor nói.

Nhưng những nhà lãnh đạo Việt Nam cho rằng họ không còn lựa chọn nào khác. Để duy trì mức tăng trưởng kinh tế hàng năm ở mức 8%, Tập đoàn điện lực Việt Nam (EVN), một công ty nhà nước, cần phải tăng gấp đôi công suất để đạt mức dự tính là 26.000 megawatts cho đến năm 2010. Tiềm năng thuỷ điện của Việt Nam đã gần như kiệt quệ, đập thuỷ điện Sơn La với công suất 2.400 megawatts đang được xây dựng là dự án quan trọng cuối cùng mang tính khả thi, ông Nguyễn Đức Long, người phát ngôn của EVN cho biết. Giá khí đốt tự nhiên, một nguồn nhiên liệu khác dùng cho máy phát điện đã tăng 15-20% trong vòng năm qua, lượng khí dự trữ trong nước quá ít và không đáp ứng được nhu cầu. Việt Nam đang lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân, nhưng nhà máy đầu tiên sẽ chưa sẵn sàng hoạt động cho đến năm 2020. Trong khi đó, than đá thì sẵn có. Vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng có trữ lượng than đá vào khoảng 30 tỉ tấn — đủ để tạo ra nguồn điện trong vòng 100 năm. “Nếu chúng ta giữ được nhịp độ phát triển kinh tế và vẫn đảm bảo cho môi trường — thì tất nhiên, chúng ta sẽ chọn hướng đi đó”, ông Long nói. “Nhưng chúng ta không còn lựa chọn nào khác ngoài than.”

Đó là kết luận mà những nước đang phát triển khác đã rút ra được. Từ năm 2001 đến 2006, sản lượng than được sử dụng để tạo ra điện trên toàn thế giới tăng 30%, Trung Quốc và Ấn Độ chiếm đến hơn ¾ mức tăng này, theo Quỹ bảo vệ thiên nhiên thế giới (WWF), tổ chức chuyên theo dõi vấn đề nóng lên toàn cầu. Thái Lan và Malaysia, những quốc gia vừa chuyển qua sử dụng các nhà máy nhiệt điện khí đốt trong vài năm gần đây, giờ đã quay lại với than. Ở đây không hề thiếu những nhà đầu tư. Mặc cho sự phản đối từ các tổ chức bảo vệ môi trường, vào tháng trước Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) đã chấp nhận đầu tư cho công trình xây dựng nhà máy điện than 2.200 Megawatt Mông Dương trị giá 1 tỉ đô-la ở miền Bắc Việt Nam. Tổ chức Hoà bình xanh đã cố gắng thuyết phục ADB thay vì nhà máy đó đó hãy đầu tư vào những dự án sử dụng nguồn nhiên liệu thay thế. Nhưng những công nghệ như năng lượng gió chưa đủ phát triển để đáp ứng nhu cầu của Việt Nam, theo ông Woo Chong Um, giám đốc năng lượng cho phát triển bền vững của ADB. “Chúng tôi đang cố gắng giữ cho Việt Nam sạch ở mức có thể dưới mọi hoàn cảnh”, ông Um nói. “Nhưng trong lúc đó, Việt Nam phải tự thắp sáng cho mình.”

Các quan chức Việt Nam nói rằng họ đang cố gắng làm giảm thiểu những ảnh hưởng đến môi truờng của điện than bằng cách sử dụng công nghệ đốt than sạch và khuyến khích tiết kiệm năng lượng. EVN đã tung ra một chiến dịch hạ giá nhằm cổ vũ việc sử dụng bóng đèn huỳnh quang tiết kiệm năng lượng. Việt Nam vừa thông qua luật không khí sạch đòi hỏi các nhà máy điện than mới phải thiết lập hệ thống lọc các chất độc sulfur dioxide và khí ni-tơ. Tại Uông Bí, EVN đã lắp đặt những hệ thống lọc trên những ống khói của các máy phát điện mới — một biện pháp mà ông Đăng cho rằng đã làm giảm bớt lượng khói đen thải ra. Nhưng ngay đến cả những công nghệ tiên tiến nhất cũng không làm đi nhiều lượng khí thải CO₂. Cô lập carbon — một phương pháp được đưa ra để chống lại nóng lên toàn cầu bằng cách hút khí CO₂ và bơm xuống lòng đất — cần ít nhất một thập niên nữa mới có thể sử dụng rộng rãi. “Làm sạch than là chuyện hoang đường”, Inventor nói.

Sự nghèo đói thì không, ông Long cho biết ưu tiên hàng đầu của Việt Nam hiện nay là phát triển kinh tế — và điều đó đòi hỏi nguồn điện dồi dào để sản xuất và đáp ứng nhu cầu của giai cấp trung lưu đang được mở rộng. “Nếu chúng ta không sử dụng năng lượng than, thì chúng ta sẽ bảo vệ được môi trường nhưng cũng sẽ chuốc lấy nghèo đói”, ông Long nói. “Chúng ta phải lựa chọn.” Việt Nam đã quyết định bật sáng ánh đèn trước, và đối phó với thay đổi khí hậu sau.

Hôm nay đang coi CNN thì thấy UNDP quảng cáo 12 điều giản đơn ai cũng có thể làm để cùng chung tay chặn đứng nóng lên toàn cầu. Trang web của dự án này có tên dễ nhớ là 12simplethings.com. (hoặc 12simplethings.org)

Bạn hãy đọc và thử thay đổi đi, đảm bảo rất thú vị. Mà nếu bạn không thay đổi thì trái đất sẽ thay đổi trước đó. Watch out!

À bạn nhớ làm thêm điều 13 này nữa: hãy xem và quảng cáo cho tất cả mọi người bạn biết nhé! (Tức là gởi link cho tất cả bạn bè trong yahoo friend list đó!)

1. Tắt đèn đi

   Không chỉ đèn nhé, hãy tắt cả TV, máy tính, đầu đĩa và những thiết bị khác khi không dùng — bạn có biết là ở chế độ standby (chế độ chờ) các thiết bị này vẫn tiêu thụ từ 10 đến 40% điện năng không. Vậy nên hãy rút sạc pin điện thoại ngay khi sạc xong nhé, đừng để qua đêm!

2. Dùng vừa đủ thôi

   Đừng rót nhiều nước quá nếu bạn không uống hết. Cũng đừng xả nước vô tội vạ. Hãy nhìn những giọt nước và suy nghĩ về số phận của chúng sau khi bạn thải ra cống thoát nước. Nên tiết kiệm.

3. Đóng lại nào

   Đừng có mở cửa tủ lạnh lâu như vậy, bạn hãy đóng cửa tủ lại chừng nào bạn chưa cần đến.

4. Coi chừng lốp xe

   Bạn có đi xe không? Vậy thì hãy trông coi lốp xe cho cẩn thận nhé. Thay lốp đã quá cũ (mòn) và nhớ bơm lốp xe thường xuyên. Tiền thay lốp mới sẽ rẻ hơn tiền nhiên liệu bạn tiêu tốn đó!

5. Nói không với ni-lông

   Đừng đừng đừng có lấy quá nhiều bao ni-lông khi đi mua sắm. Hãy cố gắng dùng bao riêng của mình. Vậy mới là người mua sắm sành điệu và thông minh.

6. Quạt đi

   Thay vì dùng điều hòa nhiệt độ vào mùa hè oi bức, tại sao không ăn mặc mát mẻ (và thời trang!) và dùng quạt nhỉ?

7. Đi xe vừa vừa thôi

   Cố gắng giải quyết những chuyện lặt vặt qua điện thoại hay internet, hạn chế chạy xe vòng vòng cho những công việc nhỏ nhặt. Đi bộ nè, đạp xe, đón xe bus hay rủ thằng Tèo cùng đi — vừa vui vừa bảo vệ môi trường.

8. Chạy chậm nữa

   Bạn có là ma tốc độ thì đi xe cũng nên tăng tốc từ từ và chạy chậm chậm thôi. Chạy dưới 90 km/giờ giúp tiết kiệm 25% xăng, tức là tiền đó. Còn giúp tiết kiệm sức khỏe nữa.

9. Xài xe điện, xe hybrid

   Xe điện và xe hybrid đang là mốt. Bạn có chiếc nào chưa? Mấy chiếc xe này giúp xe chạy tốn ít nhiên liệu mà thải CO2 cũng ít hơn nữa

10. Thay bóng đèn đi thôi

    Thay mấy cái bóng vàng nóng rực bằng đèn huỳnh quang compact đời mới (CFL) đi thôi. Bạn đang sống ở thế kỉ 21 rồi đó, tiếp thu công nghệ chút đi. Đèn compact dùng ít hơn 1/3 năng lượng so với “đèn ông sao” luôn. Mà nữa, không chỉ thay bóng đèn, thiết bị nào cũ kỹ quá (như tủ lạnh nè) thì cũng cố gắng thay luôn đi. Đảm bảo với bạn là lợi ích về dài của hóa đơn tiền điện sẽ cao hơn tiền đầu tư mua mới đó. Cũng có lợi hơn cho con cháu bạn nữa vì chúng đỡ phải di cư lên sao hỏa khi trái đất bốc cháy.

11. Đi chợ gần nhà

    Đi chợ gần nhà, chọn mua thức ăn nào mà thành phố mình sản xuất á. Đừng có xài nhiều đồ nhập khẩu hay nhập từ tỉnh khác qua. Tiết kiệm năng lượng vận chuyển lắm. Đồ nhà đâu có thiếu đồ ngon, đúng không?

12. Tái chế

    Từ này nghe có vẻ ghê ghê, nhưng mà thật ra đơn giản òm. Vậy nè, một là xài ít xăng dầu điện hơn, hai là những đồ dùng cũ nhưng còn chạy tốt thì mình cứ dùng (như xe đạp, điện thoại, v.v. — tất nhiên không phải là tái chế những con quỷ ngốn điện ở điều 10). Một điều khó hơn chút nhưng làm đảm bảo vui là nếu nhà bạn có vườn phía sau thì bạn lọc rác thải hữu cơ (tức là rau xanh, vỏ trái cây, v.v.) ra riêng và đem bón ra sau vườn.

Vậy đó, 12 điều này ai cũng làm được (mình làm rồi!), bạn đừng nói bạn ngại nhe. Nhớ thêm điều này nữa: quảng cáo với mọi người về 12 điều này nhé. Nói bạn của bạn lên nhiethuyet.org hoặc 12simplethings.org mà coi.

Bản quyền của bài này và của 12simplethings cấp theo Creative Commons 3.0 SA, tức là bạn thoải mái đem đăng lại, copy cắt ghép phổ biến thế nào cũng được. (Nhưng nhớ cũng phải cho người khác xài tự do.)

Hãy hành động vì thế giới tốt hơn!

Xem thêm: 50 điều bạn có thể làm để chặn đứng nóng lên toàn cầu

Đọc bài này thấy có mấy inconvenient truth:

• Giá điện sắp tăng (2009).
• Việt Nam là nước phí phạm điện vào loại top trên thế giới.
  Cùng tiêu thụ 1 kWh, chúng ta chỉ làm ra 0,87 USD, trong khi người láng giềng Philippines làm ra nhiều hơn gấp đôi (1,9 USD), người Hàn Quốc còn nhiều hơn, tới 2,2 USD. Chưa kể các nước tiên tiến, họ còn làm ra 3-5 USD.
• Bỏ ra quá nhiều vốn để đầu tư không hợp lý làm cho giá điện đội lên và ta phải móc túi trả thêm tiền.
• Ngược lại, nếu đầu tư hợp lý:
  Chẳng những nhà nước sẽ không phải lấy tiền đóng thuế của dân để đầu tư phí phạm vào hệ thống điện, mà người dân cũng sẽ trả tiền điện ít hơn. Nhà nước lại có thêm tiền để khuyến khích đầu tư phát triển năng lượng tái tạo, thứ của trời cho không hề cạn kiệt, mà lại rất thân thiện với môi trường.
• Chạy theo GDP đơn thuần mà không chú ý đến các tiêu chí này [hệ số đàn hồi và cường độ năng lượng] là phát triển một chiều, rất tai hại, tài nguyên cạn kiệt, môi trường bị tàn phá, đất nước ngày càng lún sâu vào tình trạng lạc hậu. Chỉ có một thiểu số nào đó được hưởng lợi.
• Vậy điện mất đi đâu?
  Chúng ta đang dùng những thiết bị gia dụng giống như người Phi, người Thái, mà đất nước họ sử dụng điện hiệu quả hơn hẳn ta, vậy tôi và bạn không phải là thủ phạm trong chuyện này. EVN và Bộ Kế hoạch – Đầu tư phải biết ai là thủ phạm.
• Tương lai không thể là bản sao quá khứ. (Đọc rồi sẽ hiểu.)

(Những đoạn in nghiêng là do tôi thêm vào.)

Trái Đất nóng lên là một vấn đề nghiêm trọng và cấp bách. Chúng ta không thể chờ đến khi chính phủ tìm ra giải pháp: mỗi cá nhân có thể góp phần quan trọng để giải quyết vấn đề này bằng cách thay đổi lối sống của mình: bắt đầu từ những việc đơn giản thường ngày. Đây là cách thích hợp nhất để cứu lấy Trái Đất trước khi quá muộn.

Sau đây là danh sách 50 điều đơn giản mà BẠN có thể làm để chống lại và ngăn chặn hiện tượng Nóng Lên Toàn Cầu: phần lớn những điều này không tốn kém gì, vài điều khác đòi hỏi bạn phải có quyết tâm và đầu tư — nhưng xét về lâu dài sẽ giúp bạn tiết kiệm rất nhiều tiền!

Bạn có thể xem 50 điều này qua video:

Video do DeepDigitalFilms làm

Và đây là 50 điều bạn có thể làm để chặn đứng Nóng Lên Toàn Cầu:

1. Bóng đèn: thay bóng đèn dây tóc bình thường trong nhà bạn bằng các bóng đèn huỳnh quang compact (compact fluorescent light — CFL)
   Đèn compact dùng ít hơn 60% năng lượng so với đèn dây tóc. Việc chuyển đổi đơn giản qua loại đèn này sẽ giúp bạn giảm 140kg CO2 một năm. (Không phải là bạn sẽ giảm cân mà là khí quyển sẽ bớt đi 140kg CO2 mà đáng ra bị bạn chất vào.)
2. Điều hòa nhiệt độ: sử dụng chế độ tiết kiệm
   Chế độ tiết kiệm sẽ tự động tăng nhiệt độ về đêm và tắt máy khi nhiệt độ bên ngoài mát hơn trong phòng. Bạn sẽ giảm được cả triệu đồng hóa đơn tiền điện một năm.
3. Điều hòa nhiệt độ: tăng thêm 2 độ vào mùa hè và giảm bớt 2 độ vào mùa đông
   Khoảng một nửa lượng điện cả nhà dùng là để máy điều hòa sưởi ấm hay làm mát. Bạn có thể tiết kiệm gần 1 tấn CO2 một năm khi điều chỉnh thêm 2 độ. (Thực tế, cả nhà tôi hoàn toàn thoải mái với máy điều hòa chạy ở mức 30 độ C trong mùa hè này — bí quyết là cách ly căn phòng của bạn thật tốt.)
4. Điều hòa nhiệt độ: lau chùi sạch sẽ hoặc thay tấm lọc mới
   Lau sạch tấm lọc bám bẩn có thể tiết kiệm đến 160kg CO2 một năm.
5. Đồ dùng điện: hãy chọn mua các đồ dùng tiết kiệm điện khi mua sắm
   Hãy mua các sản phẩm được chứng nhận là tiết kiệm điện. Ví dụ như tìm kiếm biểu tượng Energy Star trên các sản phẩm điện và chọn thiết bị kinh tế nhất.
6. TV, máy tính, đồ điện: đừng để máy ở chế độ standby
   Standby là chế độ chờ của các thiết bị như TV hay màn hình máy tính — trong đó thiết bị chỉ tạm thời “ngủ” và vẫn trong trạng thái chờ, bạn có thể thấy đèn báo standby vẫn sáng. Hãy sử dụng chức năng bật/tắt ở ngay trên máy. Nếu bạn bật TV 3 giờ một ngày và 21 giờ còn lại ở chế độ standby thì có đến 40% điện năng TV tiêu thụ là bởi standby.
7. Bình nước nóng: trùm một lớp cách nhiệt quanh bình nước nóng
   Bạn sẽ tiết kiệm được 450kg CO2 một năm bằng việc làm đơn giản này. Bạn có thể tiết kiệm thêm 250kg nữa nếu đặt nhiệt độ thấp hơn 50 độ C.
8. Tủ lạnh: dịch chuyển tủ lạnh
   Đặt tủ lạnh sát bên bếp hay bình nước nóng sẽ làm tiêu hao nhiều năng lượng hơn hẳn khi tủ lạnh đứng một mình. Ví dụ, nếu bạn đặt tủ lạnh ở tầng hầm với nhiệt độ phòng 30-35 độ C, năng lượng sẽ tiêu hao gấp đôi và thải thêm 160kg CO2.
9. Tủ lạnh loại cũ: rã đông tủ lạnh loại cũ thường xuyên
   Tốt nhất là thay bằng tủ lạnh loại mới, không đông tuyết và tự động rã đông — tủ lạnh loại này tiết kiệm năng lượng gấp đôi loại cũ.
10. Điều hòa nhiệt độ: Đừng để mất nhiệt quá lâu khỏi phòng
    Khi muốn thông gió cho phòng, hãy mở cửa sổ trong vài phút. Nếu bạn mở một cửa sổ nhỏ cả ngày, năng lượng cần thiết để duy trì nhiệt độ mát mẻ trong phòng trong suốt sáu tháng hè sẽ dẫn đến 1 tấn chất thải CO2.
11. Cửa sổ: thay cửa sổ một lớp kính bằng cửa sổ hai lớp kính
    Điều này cần bạn đầu tư trước một khoản, nhưng sẽ giảm bớt năng lượng thất thoát qua cửa sổ và mang lại lợi ích lâu dài. Nếu bạn chi tiền cho loại tốt nhất (cửa khung gỗ, hai lớp kính giảm thải với khí argon ở giữa), bạn có thể giảm được đến hơn 70% năng lượng thất thoát.
12. Lập bảng kiểm kê năng lượng cho nhà bạn
    Có nhiều dịch vụ giúp lập kiểm kê năng lượng để xem nhà bạn có chỗ nào cách nhiệt kém hoặc thiết bị nào hiệu năng kém. Bạn có thể giảm đến 30% hóa đơn hàng tháng và 450kg CO2 một năm. Energy Star có thể giúp bạn tìm một chuyên viên năng lượng.
13. Nồi, ấm: đậy nắp nồi, ấm khi nấu nướng
    Làm như vậy có thể tiết kiệm rất nhiều năng lượng cần dùng để nấu nướng. Tốt hơn nữa là dùng nồi áp suất và nồi hơi: có thể tiết kiệm đến 70%!
14. Máy giặt, máy rửa chén: chỉ dùng máy giặt, máy rửa chén khi chúng đã đầy
    Nếu bạn cần phải dùng máy giặt khi máy mới đầy một nửa, hãy dùng chế độ nửa-tải hay tiết kiệm. Cũng không cần phải dùng nước nóng để giặt, vì bột giặt ngày nay đủ tốt để đánh sạch vết bẩn ở nhiệt độ thường.
15. Tắm: tắm bằng vòi sen thay vì bồn
    Tắm vòi sen tiết kiệm năng lượng gấp 4 lần tắm bồn. Để tiết kiệm triệt để, bạn có thể thay loại vòi tia mạnh bằng vòi tia thường, vừa rẻ vừa thoải mái.
16. Tắm: dùng ít nước nóng hơn
    Cần rất nhiều năng lượng để làm nóng nước. Bạn có thể dùng ít nước nóng hơn bằng loại vòi tia thường (tiết kiệm 160kg CO2 một năm) và giặt đồ bằng nước lạnh hay nước ấm (tiết kiệm 230 kg CO2 một năm) thay vì nước nóng.
17. Phơi đồ: phơi đồ thay vì ủi đồ khi nào có thể
    Bạn có thể tiết kiệm 320kg CO2 nếu bạn phơi khô đồ trong 6 tháng một năm.
18. Nhà: cách nhiệt ngôi nhà của bạn
    Cách nhiệt đúng cách tường và mái nhà có thể giúp giảm 25% năng lượng máy điều hòa cần dùng để làm mát/sưởi ấm — và tiết kiệm 900kg CO2 một năm. Trám và dán các khe hở ở cửa sổ và cửa ra vào có thể giảm thêm 770kg CO2 một năm. Energy Efficient có các thông tin về cách nhiệt tốt hơn cho nhà của bạn.
19. Rác: đảm bảo rằng bạn đang tái chế tại nhà
    Bạn có thể tiết kiệm đến hơn 1,1 tấn CO2 một năm bằng cách tái chế một nửa các rác thải của gia đình.
20. Rác: tái chế rác thải hữu cơ
    Khoảng 3% khí nhà kính từ mêtan được thải ra từ những chất thải hữu cơ phân giải được. Bằng cách tái chế hay bón phân lượng rác thải này (nếu nhà bạn có vườn), bạn có thể giúp giảm thiểu vấn đề này! Chỉ cần bạn nhớ bón phân cho đúng cách, để chất thải phân hủy với đủ lượng ôxy, bằng không mêtan sẽ thoát ra ngoài và gây mùi khó chịu.
21. Mua sắm: mua sắm thông minh
    Một chai nước 1,5l cần ít năng lượng và tạo ra ít rác thải hơn ba chai 0,5l. Tương tự, hãy mua giấy tái chế: cần ít hơn 70 đến 90% năng lượng để sản xuất giấy tái chế, và giấy tái chế cũng góp phần bảo tồn cây cối toàn cầu.
22. Mua sắm: chọn mua các sản phẩm ít bao bì và mua lõi thay thế khi có thể
    Các sản phẩm ít bao bì và lõi thay thế (như ruột bút bi) sẽ giúp giảm rác thải và năng lượng sản xuất… cũng là một cách giảm nóng lên toàn cầu.
23. Mua sắm: dùng lại túi mua sắm, túi bằng vải
    Khi đi mua sắm, thật tiết kiệm năng lượng và rác thải khi dùng lại túi mua sắm thay vì vô số túi nilông ở mỗi cửa hàng. Rác thải không chỉ chất thêm CO2 và mêtan vào khí quyển, mà còn làm ô nhiễm không khí, nguồn nước và đất.
    (còn nữa.)