Nhiệt Huyết

Nhân đang nói về Quyền của tự nhiên, Carolyn Raffensberger dạy chúng ta cách suy nghĩ như một con sông.

Lược trích bài viết của Carolyn Raffensberger đăng trên Science & Environmental Health Network.

Biết qua Annie Eagle tại Talking Green Club.

Bản dịch tiếng Việt của anh (?) Quang.

Tiếng thì thầm của những dòng sông

Tất cả chúng ta đều chảy xuôi dòng. Đấy là điều mà những dòng sông đã thì thầm với tổ tiên chúng ta qua bao thăng trầm biến đổi của tự nhiên, của môi trường: Chúng ta đều liên quan đến nhau. Những gì chúng ta đang làm với một dòng sông, ấy là chúng ta đang đối xử với chính bản thân mình. Tất cả chúng ta đều chảy xuôi dòng.

Dẫu muốn hay không, chúng ta vẫn phải chia sẻ những dòng sông với nhân loại, với phần còn lại của tự nhiên, và với thế hệ mai sau.

Đấy là những điều mà dòng sông có thể lên tiếng, về quyền của riêng nó, âu cũng là tiếng nói của muôn loài, là quyền của mọi sinh vật trên thế giới này:

“Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được sống

tràn trề

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được trầm mình

trên những cánh đồng

ngút ngàn bờ bến

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được thay đổi

tự nhiên

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền uốn mình lượn sóng

theo mùa

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền rong chơi

cuối bờ cuối bãi

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được sống

khỏe mạnh trong lành

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được chảy

về xuôi

Không mang theo rác rưởi

trong lòng

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền được rong chơi

Không mang theo chất độc

ăn mòn theo năm tháng

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền với lòng mình

Nghĩa là tôi có quyền được công nhận

Nghĩa là tôi có quyền được tôn trọng

Nghĩa là tôi có quyền được nói lên

Chính kiến của riêng mình

Là sông…

Nghĩa là tôi có quyền đủng đỉnh

Lững lờ trôi hay cuồn cuộn giữa trời

Tôi, dòng sông

Và tôi, bất khả xâm phạm.

Những gì dòng sông đang thì thầm với các bạn, cũng chính là những điều tôi muốn nói.”

Tại chương 9, “Những dòng sông đã qua đời,” trong cuốn “Con nước lặng câm,” tác giả Rachel Carson đã viết: “…Câu hỏi được đặt ra là liệu có bất kỳ một nền văn minh nào lại có thể gây ra một cuốc chiến tranh tàn nhẫn lên sự sống mà không hủy hoại chính mình và không đánh mất quyền được gọi bằng hai tiếng Văn minh hay không.”

Thế nên chúng ta có một sự lựa chọn. Liệu chúng ta sẽ vẫn nắn dòng, vẫn gây ô nhiễm, vẫn ngăn sông xây đập, vẫn nạo vét dòng sông bằng những máy móc gầm gào, và chôn vùi những dòng chảy? Hay chúng ta sẽ cùng nhau chia sẻ những dòng nước mát lành, những dòng sông xanh ngắt nước hồ thu, với phần còn lại của tự nhiên và với những thế hệ con cháu mai sau?

Carolyn Raffensberger
Mạng lưới sức khỏe môi trường và khoa học.

Trích từ chương trình diễn đàn các nhà hoạt động xã hội diễn ra ngày 25/3/2010 www.kpfa.org

Tiếng Anh:

The River

We are all downstream. This is what the rivers said to our ancestors in the environmental movement: We are all connected. What we do to the river we do to ourselves. We are all downstream.

We have to share with other humans, with the rest of nature, and with future generations, whether we like it or not.

This is what a river might say about its own rights and therefore about the rights of children of all species:

“As a river…
I have the right to be full of life.
I have the right to use my flood plain.
I have the right to natural change.

I have the right to be full of curves.

I have the right to run free.
I have the right to be healthy.
I have the right to run free of trash.

I have the right to run free of poison.

I have the right to my riverbed.

I have the right to be recognized.
I have the right to be respected.

I have the right to be represented.

I have the right to take my time.
I am sacred.

What the River says, that is what I say.”

In the book “Silent Spring” in Chapter 9, ‘Rivers of Death,’ Rachel Carson wrote: “….The question is whether any civilization can wage relentless war on life without destroying itself and without losing the right to be called civilized.”

So we have a choice. Will we straighten, pollute, dam, dredge and bury every flowing drop of water? Or will we share clean, healthy, beautiful, free-flowing rivers with the rest of nature and future generations?

Carolyn Raffensberger

Adapted from Science & Environmental Health Network.

Extracts aired on: Visionary Activist Show 25/3/2010 www.kpfa.org

Hôm kia mình có chuyến chạy lên vùng thượng nguồn sông Vu Gia với cô Annie (thiệt ra là chưa tới nguồn tại phải qua tới Lào mới tới — chỉ lên tới Cà Ty, Pà Lăng, Prao, Hiên thôi) và được chứng kiến thiên nhiên tươi đẹp dọc bờ sông, đường đi cũng rất quyến rũ.

Đáng buồn là sông thì ô nhiễm rất rất nhiều, nước đỏ lòm từ đầu tới cuối. Chủ yếu theo quan sát là do đào đãi vàng, giật mình nổ núi lấy vật liệu và đập nước làm cạn dòng. Nhiều chỗ sông cạn gần trơ đáy do đập, cũng có chỗ sông tắc nghẽn do đá đổ ra từ mấy cái máy/thuyền đào vàng (sẽ upload ảnh để các bạn dễ tưởng tượng — người ta đào vàng lẻ tẻ thì cũng xài máy chớ không dùng tay nữa). Tiếc là không lên tới Phước Sơn chỗ có mấy nhà máy đào vàng của các đại gia Indo và Malay được tại không có thời gian và gọi điện hỏi thăm trước thì họ cũng không cho vô du hí.

Nhà máy thủy điện thì nhiều mà dừng ở Prao ăn cơm thì cúp điện.

Núi sông vùng xanh rất bắt mắt nhưng chỗ đỏ lòm như chảy máu rất đau lòng.

Trong dòng nước đen ngòm này thì ngoài đất đá có chứa cả Thủy Ngân và vài hoá chất độc khác dùng trong lúc đãi vàng. Tất cả chảy về hệ thống nước uống thành phố ta, chảy về sông Hàn, biển Đông. Đọc mấy link ở dưới để biết thêm chi tiết — kể cả cá ở biển cũng bị ảnh hưởng chớ đừng nói là người ở đây.

Một chút thực trạng và cảm xúc sau chuyến đi chia sẻ như vậy với các bạn. Mình phải làm gì đó chớ không thì không biết sao nữa. Chuyến đi chỉ tốn 1 buổi sáng và chiều đi đường không mệt lắm chỉ sợ trời mưa thôi — nên nếu thích thì anh em sắp xếp đi 1 chuyến cho biết tại trăm blog không bằng một thấy.

Một tài liệu hay đáng tham khảo của Siemens. Làm thế nào để đề xuất với chính quyền về các giải pháp xanh này nhỉ?

Link 1 (file PDF).

Link 2 (file PDF).

Link 3 (bấm vào click here trên flash).

Câu chuyện về một người đàn ông cùng với gia đình mình thực hành lối sống không gây tác động tiêu cực đến môi trường giữa New York hoa lệ: No Impact Man.

Nguồn bài viết ở đây.

Các link liên quan: Trang chủ dự án No Impact Project, phim No Impact Man, blog và sách của No Impact Man (Family), giáo trình để dạy học sinh cấp 2.

No Impact Man

“No Impact Man” (tạm dịch Người sống không tác động đến môi trường) là biệt danh Colin Beavan tự đặt cho mình khi anh hạ quyết tâm cùng vợ và cô “công chúa” 2 tuổi thử sống trọn 1 năm không màng tới điện, ti-vi, máy lạnh, máy giặt, xe hơi, thang máy, xe buýt, tàu điện ngầm…, thậm chí đến giấy vệ sinh cũng không dùng nốt. Do đâu một cư dân sống giữa thành phố New York (Mỹ) hoa lệ bỗng dưng muốn đặt bản thân và vợ con vào lối sống căng thẳng dễ sinh bức bối như vậy?

Đọc tiếp »

Tuần Việt Nam:

Đi đến chỗ xây dựng luật pháp để bảo vệ “quyền của con người” là kết quả của một hành trình dài của nhân loại. Trong suốt nhiều thế kỉ, khi một người da trắng Phương Tây cầm súng bắn một con sư tử và bắn một người da đen thì đều là vô tội như nhau. Rồi họ đi đến thời đại mà giết một người da đen thì cũng có tội như giết một người da trắng.

Nhưng, giết một con sư tử thì vẫn vô tội. Bởi lẽ, tự nhiên không có những quyền mà con người có.

Nguyễn Lương Hải Khôi

Hòa chung không khí hưởng ứng chiến dịch Giờ Trái Đất từ khắp nơi trên thế giới, tuổi trẻ Đà Nẵng dưới sự hỗ trợ của Stupid Team (liên minh 3 câu lạc bộ: Dutec, nhiệt huyết, đà nẵng xanh) — đại diện mạng lưới Thế Hệ Xanh Việt Nam, CLB Đại sứ môi trường BYEE và Công ty Bayer đã có hơn hai tuần “ăn ngủ” cùng Giờ Trái Đất, góp phần đưa Giờ Trái Đất đến gần hơn với người dân và các doanh nghiệp Đà Nẵng.

Chiến dịch được bắt đầu bằng buổi lễ phát động hưởng ứng Giờ Trái Đất 2010 do Stupid Team và BYEE tổ chức vào sáng chủ nhật 21/03/2010 tại trường Đại học Sư Phạm Đà Nẵng. Trong buổi lễ này, thành viên các câu lạc bộ môi trường, sinh viên từ các trường đại học, cao đẳng trên khắp địa bàn Đà Nẵng đã tham gia và được giới thiệu về Giờ Trái Đất, mối liên quan đến vấn đề biến đổi khí hậu và ý định thực hiện chiến dịch kêu gọi mọi người cùng tham gia Giờ Trái Đất. Cuối buổi lễ, các khách mời tham dự đã cùng ký cam kết tham gia hưởng ứng Giờ Trái Đất.

Chiều cùng ngày, ban tổ chức đã chính thức phát động buổi ra quân chiến dịch Giờ Trái Đất 2010. Các bạn sinh viên được chia thành nhiều nhóm nhỏ, toả ra các tuyến đường chính (bao gồm: Lê Duẩn, Bạch Đằng, Trần Hưng Đạo và Phạm Văn Đồng) làm thành 1 chữ H khổng lồ, tượng trưng cho chữ “Hour” trong “Earth Hour” để tuyên truyền, vận động người dân và doanh nghiệp cùng tham gia hưởng ứng Giờ Trái Đất.

Những ngày tiếp theo, công tác ra quân được các bạn trẻ tiếp tục thực hiện hăng hái và sôi nổi. Cuộc vận động được thực hiện rộng khắp đến nhiều đối tượng: nhà dân, trường học, doanh nghiệp, v.v. trên toàn thành phố. Nhiều hình thức tuyên truyền bao gồm truyền miệng, truyền tin online, sử dụng sticker và áp phích có logo Giờ Trái Đất, tổ chức đêm thắp nến… được các bạn sử dụng triệt để.

Đến chiều 26/03/2010, đã có 35 đơn vị cam kết thực hiện một giờ tắt đèn và các thiết bị điện không cần thiết vào Giờ Trái Đất. Hàng loạt các nhà hàng, khách sạn lớn dọc hai bờ sông Hàn như Khách sạn Green Plaza, Khách sạn RiverSide, Khách sạn Varna, Khách sạn Bamboo Green, Cafe Karty, Nhà hàng Thế giới, Nhà hàng Mr. Pizza, v.v. đã tích cực ủng hộ và hưởng ứng sự kiện. 3 trường Đại học lớn trên địa bàn thành phố: Trường Đại học Sư phạm, Đại học Kinh tế và Đại Học Bách Khoa Đà Nẵng cũng đã đồng loạt ký cam kết tham gia.

Ngày 27/03/2010, sông Hàn lộng gió, Giờ Trái Đất đã ngầm khởi động. Từ chiều, phần đông người dân Đà Nẵng đã tắt đèn, cùng gia đình, người thân nô nức đi xem pháo hoa. Hồi hộp đếm ngược thời gian, Giờ Trái Đất cuối cùng cũng đã đến. 8h30 tối, như đã cam kết, hàng loạt các toà nhà khách sạn, nhà hàng, cà phê, trường học, ký túc xá… tắt các bóng đèn không cần thiết để chào mừng Giờ Trái Đất cũng như những chùm pháo hoa đầu tiên của mùa lễ hội. Một số nơi như nhà hàng Thế Giới, Mr. Pizza hay cafe Karty đã tắt hết toàn bộ các bóng đèn và sử dụng nến thay thế, tạo cho thực khách nhiều cảm xúc thú vị. Các chiến sĩ Giờ Trái Đất cũng quây quần bên nhau, thắp lên những ngọn nến hy vọng cho một tương lai xanh tại các khu Ký túc xá trường Đại học Sư phạm và Đại học Bách Khoa Đà Nẵng.

Ngay cả sau khi Giờ Trái Đất đã diễn ra, âm hưởng của sự kiện này vẫn còn nóng hổi. Nhiều bạn trẻ đã liên lạc với Ban tổ chức để trao đổi thông tin và chia sẻ mong muốn thay đổi cách ứng xử với môi trường theo cách thân thiện hơn. Trên các tuyến đường chính, những tấm poster mang logo 60 phút tắt điện của Giờ Trái Đất vẫn còn được treo cao như thể hiện sự đồng tình của nhiều khách sạn và doanh nghiệp. Quả thật, dù Giờ Trái Đất 2010 đã trôi qua, nhưng thông điệp và ý nghĩa thực sự của sự kiện này, “thay đổi lớn cho Hành tinh chúng ta có thể bắt đầu bằng những hàng động nhỏ” đã lan tỏa và có sức ảnh hưởng đến cộng đồng.

Đây là năm đầu tiên Đà Nẵng tham gia hưởng ứng Giờ Trái Đất, ghi tên mình vào danh sách những thành phố bầu cử cho Trái Đất. Tin rằng với nhiệt huyết, năng nổ và tình yêu tha thiết đối với quả đất này, các bạn trẻ Đà Nẵng sẽ tiếp tục những chiến dịch — không chỉ một giờ, mà là nhiều giờ Trái Đất nữa, để Đà Nẵng trong tương lai thực sự trở thành thành phố môi trường.

—Thanh Hương