Đây là một phần của loạt bài về cuộc khủng hoảng nước trên toàn thế giới.
Hôm nay tôi vô tình gặp slideshow công phu này bên trang Future Own. Nhân Nhiệt Huyết đang có loạt bài về khủng hoảng nguồn nước, tôi rất hân hạnh giới thiệu slideshow này với các bạn. Tôi cũng muốn giới thiệu Quỹ Sỡ Hữu Tương Lai Future Own với tất cả mọi người, quả là một trang tuyệt vời.
Đây là một phần của loạt bài về cuộc khủng hoảng nước trên toàn thế giới.
Tôi nhớ Khổng Tử từng nói: “Hãy dùng bình nước tái chế diệt khuẩn (Clean Hydration Bottle)!”
Các bạn ở Stanford và nhiều nơi khác (có cả người Việt) đang có một chiến dịch rất hay và đơn giản nhắm tới một cuộc cách mạng về bình nước. Trước nay ta vẫn thường dùng nước đóng chai xài xong là bỏ — nếu vất đi thì ô nhiễm vô cùng, mà giữ lại để bỏ nước lần sau thì có nguy cơ về vệ sinh, vi khuẩn.
Bởi vậy nên tốt nhất là dùng một bình nước diệt khuẩn Clean Hydration Bottle. Bạn xem clip dưới là hiểu:
Chiến dịch của các bạn không chỉ kêu gọi các trường học và công sở dùng bình nước loại này, mà còn dán các nhãn cảnh báo lên các bình nước đóng chai để mỗi lần nhìn thấy một chai nước rơi rớt đâu đó, bạn có thể đọc được thông điệp của nó. Rất hay và đơn giản.
Và bạn chắn chắn sẽ thích điểm này: họ cung cấp các chai Clean Hydration Bottle xinh xắn miễn phí.
Tiến sĩ Jason Box, một tiếng sĩ về sông băng (glaciologist) của Đại học bang Ohio, muốn ngăn chặn sự tan ra của các núi băng bằng cách phủ các tấm “chăn” có tác dụng phản xạ các tia sáng của mặt trời lên chúng . Ông tin rằng thứ vật liệu đặc biệt mà ông chọn đủ khả năng để tồn tại trong điều kiện của Bắc Cực, nhưng thực sự thì vật liệu đó bền đến mức nào? Đội của ông thực hiện các chuyến bay để mô phỏng một phần kiểu thời tiết tệ hại nhất mà con người từng biết ở Bắc Cực: cuồn phong kết hợp với bão tuyết (a hurricane-force ice storm). Sau khi kiểm tra, họ chọn một diện tích 10,000 dặm vuông, phủ tấm chăn hóa học trên mặt đất đầy tuyết của Greenland. Liệu tấm “chăn ” sẽ thực sự phản xạ lại ánh sáng mặt trời và ngăn chặn được gió?
Những khu rừng mưa
Sau sự tàn phá của 2 cơn cuồn phong Katrina và Rita, hàng ngàn mẫu Anh rừng ngập mặn của Vịnh Coast đã bị tàn phá trơ trụi. Những đường cắt lớn trên đất liền đã đưa ra một bằng chứng hoàn hảo trên mặt đất cho nhà khoa học Mark Hodges. Hodges tin rằng ông đã khám phá ra một cách để khôi phục lại một diện tích lớn các cánh rừng trên Trái đất từ trên không . Ý tưởng ông là gì? Đó là sử dụng một máy bay để thả hàng chục ngàn các hộp nhỏ, mỗi cái chứa một loại cây giống. Những người thực hiện công việc sẽ đưa ra một loạt các bài kiểm tra để xác định loại máy bay, các thức phân phối, thiết kế loại hộp và cây có thể (không thể) tự mọc được ở những nơi nào. Xem tiếp »
Hai cột cuối là giá thị trường tôi tự tôi dự tính (i.e., giá đúng ra là phải dzậy), áp dụng công thức tham khảo từ cuối bài này. Theo đó:
Giá trần = (giá dầu thế giới) × 1.037 ÷ 159 × (tỉ giá USD/VND), hệ số 1.037 để tính giá thực khi xăng về đến VN (chi phí vận chuyển), 159 là số lít xăng trong một thùng.
Giá sau thuế và lãi = (giá trần) × 1.25 + 2500, hệ số 1.25 coi như là thuế má linh tinh, 2500 là tiền trả nợ ngân sách (1000 VND) và tiền lời ròng cho doanh nghiệp và đại lý.
Ghi chú: dấu chấm (.) phân cách hàng thập phân, dấy phẩy (,) phân cách hàng nghìn
Thời điểm
Giá dầu thế giới
Giá xăng thực tế
Tỉ giá USD/VND
Giá trần
Giá sau thuế và lãi
dd/mm/yyyy
USD/thùng
VND/lít
VND/lít
VND/lít
03/07/2005
49.50
8,800
15,845
5,115
8,894
17/08/2005
63.25
10,000
15,866
6,545
10,681
22/11/2005
58.84
9,500
15,902
6,102
10,128
27/04/2006
70.97
11,000
15,938
7,377
11,721
09/08/2006
76.35
12,000
16,010
7,972
12,465
12/09/2006
63.76
11,000
16,021
6,662
10,828
06/10/2006
60.00
10,500
16,052
6,281
10,352
13/01/2007
52.00
10,100
16,019
5,433
9,291
06/03/2007
60.07
11,000
15,999
6,268
10,335
07/05/2007
66.46
11,800
16,059
6,961
11,201
16/08/2007
75.00
11,300
16,230
7,939
12,424
22/11/2007
99.00
13,000
16,049
10,363
15,453
25/02/2008
99.50
14,500
15,947
10,349
15,436
21/07/2008
147.00
19,000
16,615
15,929
22,412
14/08/2008
120.00
18,000
16,490
12,906
18,632
27/08/2008
110.00
17,000
16,610
11,916
17,395
17/10/2008
74.00
16,000
16,585
8,004
12,506
18/10/2008
73.30
15,500
16,632
7,951
12,439
31/10/2008
62.00
15,000
16,855
6,816
11,019
08/11/2008
55.60
14,000
16,930
6,139
10,174
Nhận xét:
Đọc bảng trên tôi không hiểu là vì sao trước đây (trước khoảng đầu năm 2008) nhà nước phải trợ giá xăng dầu? Từ 07/05/2007 về trước dường như giá xăng thực tế và giá theo tính toán của tôi không có chênh lệch mấy. Chú ý là trong thời gian trên tôi vẫn tính luôn khoảng 1000 VND bỏ ngân sách cho mỗi lít xăng.
Từ 08/2007 giá xăng tăng và đến 11/2007 thì vượt ngưỡng $100/thùng. Giá xăng bắt đầu được thả nổi từ đầu năm 2008. Khoảng thời gian từ 16/08/2007 đến 27/08/2008 trông có vẻ như các doanh nghiệp đang phải “chịu lỗ” để ta có xăng xài, nhưng không phải. Tính toán trên đã tính dôi ra vì thực tế giai đoạn trên doanh nghiệp không phải nộp thuế và tiền ngân sách. Khoảng thời gian này người dân trả đủ toàn bộ chi phí.
Từ tháng 10/2008, giá xăng bắt đầu giảm mạnh vì ảnh hưởng từ đại suy thoái kinh tế thế giới. Khoảng thời gian này rõ ràng doanh nghiệp lời quá to.
Tôi nhác lục lọi quá, bạn nào biết thì bày giùm. Cập nhật: (09/11/2008)
Bên vnexpress có cái biểu đồ này rất hay: tương quan giá xăng bán trong nước và giá nhập khẩu. Hai đường màu trắng và đen do tôi tự vẽ thêm vào.
Giá xăng thực tế và giá nhập khẩu
Đến ngày 07/12 giá xăng chỉ còn 40 USD/thùng. Đọc bài cập nhật 2 tại đây.
Hôm nay đang coi CNN thì thấy UNDP quảng cáo 12 điều giản đơn ai cũng có thể làm để cùng chung tay chặn đứng nóng lên toàn cầu. Trang web của dự án này có tên dễ nhớ là 12simplethings.com. (hoặc 12simplethings.org)
Bạn hãy đọc và thử thay đổi đi, đảm bảo rất thú vị. Mà nếu bạn không thay đổi thì trái đất sẽ thay đổi trước đó. Watch out!
À bạn nhớ làm thêm điều 13 này nữa: hãy xem và quảng cáo cho tất cả mọi người bạn biết nhé! (Tức là gởi link cho tất cả bạn bè trong yahoo friend list đó!)
Tắt đèn đi
Không chỉ đèn nhé, hãy tắt cả TV, máy tính, đầu đĩa và những thiết bị khác khi không dùng — bạn có biết là ở chế độ standby (chế độ chờ) các thiết bị này vẫn tiêu thụ từ 10 đến 40% điện năng không. Vậy nên hãy rút sạc pin điện thoại ngay khi sạc xong nhé, đừng để qua đêm!
Dùng vừa đủ thôi
Đừng rót nhiều nước quá nếu bạn không uống hết. Cũng đừng xả nước vô tội vạ. Hãy nhìn những giọt nước và suy nghĩ về số phận của chúng sau khi bạn thải ra cống thoát nước. Nên tiết kiệm.
Đóng lại nào
Đừng có mở cửa tủ lạnh lâu như vậy, bạn hãy đóng cửa tủ lại chừng nào bạn chưa cần đến.
Coi chừng lốp xe
Bạn có đi xe không? Vậy thì hãy trông coi lốp xe cho cẩn thận nhé. Thay lốp đã quá cũ (mòn) và nhớ bơm lốp xe thường xuyên. Tiền thay lốp mới sẽ rẻ hơn tiền nhiên liệu bạn tiêu tốn đó!
Nói không với ni-lông
Đừng đừng đừng có lấy quá nhiều bao ni-lông khi đi mua sắm. Hãy cố gắng dùng bao riêng của mình. Vậy mới là người mua sắm sành điệu và thông minh.
Quạt đi
Thay vì dùng điều hòa nhiệt độ vào mùa hè oi bức, tại sao không ăn mặc mát mẻ (và thời trang!) và dùng quạt nhỉ?
Đi xe vừa vừa thôi
Cố gắng giải quyết những chuyện lặt vặt qua điện thoại hay internet, hạn chế chạy xe vòng vòng cho những công việc nhỏ nhặt. Đi bộ nè, đạp xe, đón xe bus hay rủ thằng Tèo cùng đi — vừa vui vừa bảo vệ môi trường.
Chạy chậm nữa
Bạn có là ma tốc độ thì đi xe cũng nên tăng tốc từ từ và chạy chậm chậm thôi. Chạy dưới 90 km/giờ giúp tiết kiệm 25% xăng, tức là tiền đó. Còn giúp tiết kiệm sức khỏe nữa.
Xài xe điện, xe hybrid
Xe điện và xe hybrid đang là mốt. Bạn có chiếc nào chưa? Mấy chiếc xe này giúp xe chạy tốn ít nhiên liệu mà thải CO2 cũng ít hơn nữa
Thay bóng đèn đi thôi
Thay mấy cái bóng vàng nóng rực bằng đèn huỳnh quang compact đời mới (CFL) đi thôi. Bạn đang sống ở thế kỉ 21 rồi đó, tiếp thu công nghệ chút đi. Đèn compact dùng ít hơn 1/3 năng lượng so với “đèn ông sao” luôn. Mà nữa, không chỉ thay bóng đèn, thiết bị nào cũ kỹ quá (như tủ lạnh nè) thì cũng cố gắng thay luôn đi. Đảm bảo với bạn là lợi ích về dài của hóa đơn tiền điện sẽ cao hơn tiền đầu tư mua mới đó. Cũng có lợi hơn cho con cháu bạn nữa vì chúng đỡ phải di cư lên sao hỏa khi trái đất bốc cháy.
Đi chợ gần nhà
Đi chợ gần nhà, chọn mua thức ăn nào mà thành phố mình sản xuất á. Đừng có xài nhiều đồ nhập khẩu hay nhập từ tỉnh khác qua. Tiết kiệm năng lượng vận chuyển lắm. Đồ nhà đâu có thiếu đồ ngon, đúng không?
Tái chế
Từ này nghe có vẻ ghê ghê, nhưng mà thật ra đơn giản òm. Vậy nè, một là xài ít xăng dầu điện hơn, hai là những đồ dùng cũ nhưng còn chạy tốt thì mình cứ dùng (như xe đạp, điện thoại, v.v. — tất nhiên không phải là tái chế những con quỷ ngốn điện ở điều 10). Một điều khó hơn chút nhưng làm đảm bảo vui là nếu nhà bạn có vườn phía sau thì bạn lọc rác thải hữu cơ (tức là rau xanh, vỏ trái cây, v.v.) ra riêng và đem bón ra sau vườn.
Vậy đó, 12 điều này ai cũng làm được (mình làm rồi!), bạn đừng nói bạn ngại nhe. Nhớ thêm điều này nữa: quảng cáo với mọi người về 12 điều này nhé. Nói bạn của bạn lên nhiethuyet.org hoặc 12simplethings.org mà coi.
Bản quyền của bài này và của 12simplethings cấp theo Creative Commons 3.0 SA, tức là bạn thoải mái đem đăng lại, copy cắt ghép phổ biến thế nào cũng được. (Nhưng nhớ cũng phải cho người khác xài tự do.)